AHU, viết tắt của Air Handling Unit, là thiết bị xử lý và vận chuyển không khí trong hệ thống HVAC. Tùy theo cấu hình, AHU có thể hòa trộn không khí ngoài trời với khí hồi, lọc bụi, làm lạnh, sưởi, khử ẩm, tạo ẩm hoặc thu hồi nhiệt trước khi đưa không khí qua hệ thống ống gió đến khu vực sử dụng. AHU không mặc định là nguồn tạo lạnh; thiết bị thường nhận nước lạnh từ Chiller hoặc kết nối với nguồn lạnh phù hợp theo thiết kế. Bài viết dưới đây được đội ngũ HRT biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý, vai trò và các tiêu chí cần kiểm tra khi lựa chọn AHU.

AHU là gì?

AHU là viết tắt của Air Handling Unit, được hiểu là thiết bị hoặc tổ hợp xử lý không khí. Đây là một trong những thiết bị quan trọng ở phía không khí của hệ thống HVAC, có nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý và vận chuyển không khí đến khu vực sử dụng.

Hệ thống AHU

Một AHU có thể thực hiện một hoặc nhiều chức năng như tuần hoàn không khí, hòa trộn khí ngoài trời với khí hồi, lọc bụi, làm lạnh, sưởi, khử ẩm, tạo ẩm hoặc thu hồi nhiệt. Cấu hình cụ thể phụ thuộc vào loại công trình, chất lượng không khí yêu cầu, nguồn lạnh, nguồn nhiệt, lưu lượng gió và chiến lược vận hành.

Không phải mọi AHU đều có đầy đủ các bộ phận và chức năng giống nhau. Một thiết bị phục vụ văn phòng thông thường có thể chỉ gồm khoang hòa trộn, bộ lọc, coil lạnh và quạt. Trong khi đó, AHU dùng cho cơ sở y tế, phòng sạch hoặc khu sản xuất có thể cần nhiều cấp lọc, kiểm soát độ ẩm, điều khiển áp suất và cấu hình vỏ máy khác.

AHU cũng không đồng nghĩa với toàn bộ hệ thống điều hòa không khí. Thiết bị phải phối hợp với nguồn lạnh, hệ thống đường ống nước hoặc môi chất, ống gió, van, damper, quạt hút thải và hệ điều khiển để tạo thành một hệ HVAC hoàn chỉnh.

AHU có phải máy điều hòa không?

AHU là một phần của hệ thống điều hòa không khí nhưng không phải lúc nào cũng tự tạo lạnh. Trong hệ Chiller, AHU sử dụng coil nước lạnh. Nước lạnh được bơm từ Chiller đến coil, nhận nhiệt từ không khí rồi quay về nguồn lạnh.

Trong một số cấu hình khác, AHU có thể sử dụng coil giãn nở trực tiếp và kết nối với hệ thống môi chất tương thích. Tuy nhiên, khả năng kết nối phụ thuộc vào hãng, model, bộ điều khiển và giới hạn thiết kế.

Không nên gọi AHU là máy Chiller hoặc dàn nóng. Chiller tạo nước lạnh, còn AHU sử dụng nguồn nước lạnh đó để xử lý không khí. Dàn nóng của hệ VRV/VRF cũng là thiết bị nguồn, trong khi AHU nằm ở phía xử lý và phân phối không khí.

AHU thường được lắp ở đâu?

AHU có thể được đặt trong phòng kỹ thuật, tầng kỹ thuật, trên mái hoặc tại khu vực ngoài trời nếu thiết bị được thiết kế phù hợp với môi trường lắp đặt. Vị trí cần thuận lợi cho kết nối nguồn lạnh, hệ thống ống gió, nguồn điện và đường nước ngưng.

Khi bố trí AHU, công trình không chỉ cần đủ diện tích cho thân máy. Cần tính thêm không gian mở cửa thăm, thay bộ lọc, vệ sinh coil, kiểm tra quạt, tháo động cơ và xử lý máng nước ngưng.

AHU đặt ngoài trời phải có kết cấu vỏ, mái che, độ kín và khả năng chống ăn mòn phù hợp. Không nên đưa AHU thiết kế cho môi trường trong nhà ra ngoài trời nếu thiết bị không có cấu tạo đáp ứng điều kiện mưa, nắng và độ ẩm ngoài trời.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp VRV

Vai trò của AHU trong hệ thống HVAC

Tuần hoàn và vận chuyển không khí

Quạt trong AHU tạo lưu lượng và áp suất để đưa không khí qua các bộ phận xử lý, sau đó vận chuyển qua hệ thống ống gió đến khu vực sử dụng.

Không khí sau khi được cấp vào phòng có thể quay lại AHU qua đường gió hồi. Tùy chiến lược thông gió, một phần khí hồi được tái tuần hoàn, một phần được thải ra ngoài và thay bằng không khí mới.

Quạt phải được chọn theo lưu lượng thiết kế và tổng trở lực của hệ thống. Trở lực này không chỉ đến từ AHU mà còn gồm bộ lọc, coil, damper, tiêu âm, ống gió, van gió, VAV và miệng cấp.

Chọn quạt chỉ theo lưu lượng mà không tính áp suất có thể làm hệ không cấp đủ gió đến các khu vực xa. Ngược lại, quạt có áp suất quá lớn nhưng không được điều khiển phù hợp có thể làm tăng tiếng ồn và năng lượng sử dụng.

Làm lạnh hoặc sưởi không khí

Coil lạnh là bộ phận trao đổi nhiệt giữa không khí và nước lạnh hoặc môi chất lạnh. Khi không khí đi qua coil, nhiệt truyền sang chất tải lạnh, làm nhiệt độ không khí giảm.

Trong hệ Chiller, nước lạnh đi vào coil AHU và nhận nhiệt từ không khí. Nước sau đó quay về Chiller để tiếp tục được làm lạnh.

AHU cũng có thể có coil sưởi nếu công trình cần gia nhiệt. Nguồn nhiệt có thể là nước nóng, hơi nước, điện trở hoặc nguồn khác tùy cấu hình.

Không phải AHU nào cũng có cả coil lạnh và coil sưởi. Việc trang bị phụ thuộc vào khí hậu, công năng, yêu cầu kiểm soát độ ẩm và chiến lược vận hành của dự án.

Lọc không khí

Bộ lọc giữ lại một phần bụi và hạt trong dòng không khí trước khi không khí đi qua coil hoặc được cấp vào khu vực sử dụng.

AHU có thể sử dụng một hoặc nhiều cấp lọc. Cấp lọc sơ bộ thường được đặt trước coil để hạn chế bụi bám lên bề mặt trao đổi nhiệt. Các cấp lọc tinh hoặc lọc hiệu suất cao có thể được bổ sung khi công trình có yêu cầu cao hơn về chất lượng không khí.

Không nên mặc định AHU nào cũng có bộ lọc HEPA. Bộ lọc hiệu suất cao làm tăng trở lực đáng kể, đòi hỏi quạt, khung lọc, độ kín vỏ và quy trình thay lọc phù hợp.

Khi bộ lọc bẩn, chênh áp qua lọc tăng và lưu lượng gió có thể giảm. Vì vậy, hệ thống cần có phương án kiểm tra tình trạng lọc theo điều kiện vận hành thực tế.

Cấp và hòa trộn khí tươi

Một số AHU có khoang hòa trộn để tiếp nhận không khí ngoài trời và khí hồi. Damper điều chỉnh lượng khí đi vào từng nhánh theo chiến lược vận hành.

Không khí hỗn hợp sau đó đi qua bộ lọc, coil và quạt trước khi được cấp vào phòng. Cấu hình này giúp AHU vừa xử lý tải tuần hoàn vừa xử lý lượng không khí ngoài trời cần thiết.

Tuy nhiên, không phải AHU nào cũng có chức năng cấp khí tươi. Một số thiết bị chỉ xử lý khí hồi, trong khi khí ngoài trời được cung cấp bởi PAU, MAU, DOAS hoặc một hệ thống riêng.

Lưu lượng khí tươi không nên được xác định theo tỷ lệ cảm tính. Dữ liệu cần căn cứ vào công năng, số người, diện tích, nguồn ô nhiễm, yêu cầu áp suất và hồ sơ thiết kế.

Kiểm soát độ ẩm

Coil lạnh có thể khử ẩm khi nhiệt độ bề mặt coil thấp hơn điểm sương của không khí. Hơi ẩm ngưng tụ trên bề mặt coil và được dẫn xuống máng nước ngưng.

Khả năng khử ẩm phụ thuộc vào trạng thái không khí đầu vào, nhiệt độ chất tải lạnh, lưu lượng gió, diện tích coil và điều kiện vận hành.

Một số hệ cần bổ sung gia nhiệt lại để giảm độ ẩm mà không làm nhiệt độ phòng quá thấp. Những công trình có yêu cầu tăng độ ẩm có thể cần bộ tạo ẩm.

Không nên khẳng định chỉ cần lắp AHU là có thể kiểm soát chính xác độ ẩm. Kết quả còn phụ thuộc tải ẩm, độ kín công trình, hệ điều khiển, nguồn lạnh và các thiết bị bổ sung.

Hỗ trợ kiểm soát áp suất phòng

Áp suất trong phòng chịu ảnh hưởng của lưu lượng gió cấp, gió hồi và gió thải. AHU có thể là một phần trong phương án duy trì áp suất dương hoặc âm cho khu vực có yêu cầu.

Khu cần hạn chế không khí bẩn xâm nhập thường được thiết kế theo hướng áp suất dương. Khu cần hạn chế chất ô nhiễm lan ra ngoài có thể cần áp suất âm.

Tuy nhiên, AHU không tự đảm bảo áp suất phòng. Hệ phải phối hợp với quạt hút, damper, độ kín cửa, kết cấu phòng và hệ điều khiển.

Các giá trị áp suất không nên được áp dụng chung cho mọi công trình. Mức yêu cầu phải căn cứ công năng và hồ sơ chuyên môn.

Thu hồi năng lượng

Một số AHU có thể tích hợp bộ trao đổi nhiệt tấm, bánh xe thu hồi năng lượng hoặc thiết bị khác để trao đổi nhiệt giữa gió thải và khí ngoài trời.

Giải pháp này có thể giảm tải làm lạnh hoặc sưởi cho khí tươi trong điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào lưu lượng, trạng thái không khí, lịch vận hành và loại thiết bị.

Với khu vực có yêu cầu vệ sinh cao hoặc có nguy cơ nhiễm chéo, phương án thu hồi năng lượng cần được đánh giá cẩn trọng theo công năng thực tế.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Chiller

Cấu tạo của AHU

Vỏ máy và khung AHU

Vỏ AHU có nhiệm vụ bao che, cố định và cách ly các module bên trong. Kết cấu thường gồm khung, panel, cửa thăm và các chi tiết liên kết.

Yêu cầu đối với vỏ máy có thể liên quan đến độ kín khí, cách nhiệt, cầu nhiệt, độ bền cơ học và khả năng chống ăn mòn. Cấu hình thực tế khác nhau theo môi trường lắp đặt và yêu cầu dự án.

Vỏ không kín có thể gây rò rỉ không khí, giảm lưu lượng đến khu vực sử dụng hoặc làm không khí chưa xử lý xâm nhập vào thiết bị. Cầu nhiệt không được kiểm soát có thể gây đọng sương trên bề mặt.

Không nên đánh giá chất lượng AHU chỉ bằng độ dày panel. Cần xem đồng thời kết cấu khung, vật liệu, lớp cách nhiệt, độ kín, khả năng vệ sinh và điều kiện lắp đặt.

Damper và khoang hòa trộn

Damper là bộ phận điều chỉnh hoặc đóng mở dòng không khí. AHU có thể có damper khí ngoài trời, khí hồi, khí thải hoặc bypass tùy cấu hình.

Khoang hòa trộn là nơi kết hợp khí ngoài trời với khí hồi trước khi dòng không khí đi qua các công đoạn xử lý tiếp theo.

Damper có thể vận hành bằng tay hoặc sử dụng actuator. Trong hệ điều khiển tự động, vị trí damper được điều chỉnh theo lịch vận hành, lưu lượng khí ngoài trời, áp suất hoặc tín hiệu cảm biến.

Độ kín của damper ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát dòng khí. Damper rò nhiều có thể làm hệ khó duy trì lưu lượng hoặc trạng thái không khí theo thiết kế.

Bộ lọc không khí

Bộ lọc có thể được bố trí theo một hoặc nhiều cấp. Lọc sơ bộ giúp bảo vệ coil và các thành phần phía sau. Lọc tinh hoặc lọc hiệu suất cao được sử dụng khi yêu cầu chất lượng không khí cao hơn.

Diện tích lọc phải phù hợp với lưu lượng gió. Nếu diện tích quá nhỏ, vận tốc qua lọc và tổn thất áp suất có thể tăng.

Khung lọc cần đảm bảo kín để hạn chế không khí đi vòng qua vật liệu lọc. Cửa thay lọc phải đủ không gian thao tác.

Khi nâng cấp cấp lọc, cần kiểm tra khả năng của quạt và vỏ máy. Thay lọc thông thường bằng lọc có trở lực lớn hơn mà không kiểm tra có thể làm giảm lưu lượng gió.

Coil lạnh

Coil lạnh thường gồm các ống dẫn chất tải lạnh và cánh trao đổi nhiệt. Không khí đi qua bề mặt cánh, còn nước lạnh hoặc môi chất đi bên trong ống.

Công suất coil phụ thuộc trạng thái không khí vào, trạng thái gió yêu cầu, nhiệt độ nước hoặc môi chất, lưu lượng chất tải lạnh, diện tích bề mặt và số hàng ống.

Coil có thể xử lý cả tải hiện và một phần tải ẩn. Tải hiện liên quan đến thay đổi nhiệt độ, còn tải ẩn liên quan đến hơi ẩm trong không khí.

Không nên chọn coil chỉ dựa trên công suất lạnh tổng. Cần kiểm tra khả năng khử ẩm, tổn thất áp suất phía không khí, tổn thất phía nước và điều kiện nước ngưng.

Coil sưởi

Coil sưởi được sử dụng để tăng nhiệt độ không khí hoặc gia nhiệt lại sau quá trình khử ẩm.

Nguồn nhiệt có thể là nước nóng, hơi nước hoặc điện tùy hệ thống. Coil phải được lựa chọn theo tải, điều kiện vào và ra, lưu lượng gió và nguồn nhiệt sẵn có.

Không phải AHU nào cũng cần coil sưởi. Với khí hậu và công năng không yêu cầu, việc bổ sung coil có thể không cần thiết.

Quạt và động cơ

Quạt tạo lưu lượng và áp suất cần thiết cho hệ thống. AHU có thể sử dụng một quạt, nhiều quạt hoặc dạng fan array.

Loại quạt cần được chọn theo điểm làm việc, hiệu suất, độ ồn, kích thước và khả năng điều chỉnh tải. Công suất động cơ không phải thông số duy nhất để đánh giá.

Một quạt có động cơ lớn nhưng làm việc ngoài vùng hiệu suất phù hợp vẫn có thể tiêu thụ năng lượng cao hoặc tạo tiếng ồn.

Biến tần hoặc động cơ điều chỉnh tốc độ có thể được sử dụng khi hệ cần thay đổi lưu lượng hoặc duy trì áp suất ống gió. Phương án này phải được phối hợp với van gió, thiết bị đầu cuối và hệ điều khiển.

Máng nước ngưng

Máng nước ngưng được đặt phía dưới coil lạnh để thu nước hình thành khi không khí bị khử ẩm.

Máng cần có độ dốc và điểm thoát phù hợp để hạn chế nước đọng. Đường thoát phải có bẫy nước phù hợp với áp suất tại vị trí lắp.

Nếu bẫy nước không đúng, áp suất trong AHU có thể làm cản trở thoát nước hoặc hút không khí qua đường ống. Kết quả có thể là tràn nước hoặc đọng nước trong máy.

Máng và đường thoát cần có khả năng kiểm tra, vệ sinh theo tình trạng vận hành.

Bộ tạo ẩm

Bộ tạo ẩm chỉ được trang bị khi công trình cần bổ sung độ ẩm. Các nguyên lý tạo ẩm có thể khác nhau tùy thiết kế.

Việc lựa chọn cần xem xét chất lượng nước, mức kiểm soát, vị trí lắp, khoảng hấp thụ và yêu cầu vệ sinh.

Tạo ẩm và khử ẩm là hai chức năng khác nhau. Một AHU có coil lạnh không đồng nghĩa đã có bộ tạo ẩm.

Thiết bị thu hồi nhiệt và tiêu âm

Thiết bị thu hồi nhiệt trao đổi năng lượng giữa gió thải và khí ngoài trời. Module này có thể được lắp trong AHU hoặc bố trí như thiết bị liên kết.

Bộ tiêu âm giúp giảm tiếng ồn truyền qua đường gió. Tuy nhiên, tiêu âm cũng làm tăng trở lực và cần được tính trong áp suất quạt.

Không nên sử dụng tiêu âm để bù cho việc chọn quạt hoặc vận tốc gió không phù hợp. Kiểm soát tiếng ồn cần thực hiện đồng thời từ nguồn quạt, kết cấu, ống gió và miệng gió.

Cảm biến và điều khiển

AHU có thể sử dụng cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, áp suất ống gió, chênh áp lọc và trạng thái các thiết bị.

Bộ điều khiển tiếp nhận dữ liệu và điều chỉnh van coil, tốc độ quạt, damper hoặc thiết bị tạo ẩm theo trình tự vận hành.

Không phải mọi AHU đều có sẵn đầy đủ cảm biến và tủ điều khiển. Phạm vi cung cấp cần được làm rõ trong hồ sơ và báo giá.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Packaged

Nguyên lý hoạt động của AHU

Tiếp nhận khí ngoài trời và khí hồi

Không khí ngoài trời đi vào AHU qua cửa lấy gió nếu hệ có chức năng cấp khí tươi. Khí hồi từ khu vực sử dụng có thể quay về qua đường gió hồi.

Tùy cấu hình, hai dòng khí được hòa trộn hoặc xử lý riêng. Damper điều chỉnh lưu lượng của từng dòng.

Vị trí lấy gió ngoài trời cần tránh các nguồn ô nhiễm, khí thải hoặc khu vực có chất lượng không khí không phù hợp.

Lọc không khí

Không khí sau khi đi vào AHU được đưa qua bộ lọc. Bộ lọc giữ lại các hạt trong giới hạn hiệu suất của vật liệu.

Khi lọc bẩn, trở lực tăng. Hệ có thể sử dụng cảm biến chênh áp hoặc kiểm tra trực tiếp để xác định thời điểm vệ sinh hoặc thay lọc.

Xử lý nhiệt độ và độ ẩm

Dòng khí đi qua coil lạnh hoặc coil sưởi theo yêu cầu vận hành. Trong chế độ làm lạnh, không khí truyền nhiệt sang coil.

Nếu bề mặt coil đủ lạnh, hơi ẩm ngưng tụ và chảy xuống máng nước. Khi cần kiểm soát độ ẩm sâu hơn, hệ có thể kết hợp gia nhiệt lại hoặc các module xử lý khác.

Quạt đưa không khí vào ống gió

Sau khi xử lý, quạt tạo áp suất để đưa không khí vào mạng ống gió. Dòng khí đi qua damper, tiêu âm, VAV hoặc các thiết bị đầu cuối trước khi đến miệng cấp.

Phân phối gió cần được tính để hạn chế gió lùa, vùng tù đọng và chênh lệch nhiệt độ không phù hợp.

Khí hồi hoặc khí thải

Không khí trong phòng có thể quay về AHU qua đường gió hồi. Một phần được tái sử dụng, phần còn lại được thải ra ngoài tùy yêu cầu.

Các khu có mùi, chất ô nhiễm hoặc yêu cầu kiểm soát riêng có thể cần hệ hút thải độc lập thay vì hồi khí về AHU.

Điều chỉnh theo tải

Khi tải thay đổi, van coil có thể điều chỉnh lưu lượng nước, quạt có thể thay đổi tốc độ và damper có thể thay đổi vị trí.

BMS hoặc bộ điều khiển trung tâm có thể giám sát hoạt động nếu thiết bị tương thích và dự án có yêu cầu.

Xem Thêm Hệ Thống Xử Lý Không Khí AHU Và Lọc Bụi: Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật Và Giải Pháp Kiểm Soát Không Khí Sạch

Các loại AHU phổ biến

AHU tuần hoàn kết hợp khí tươi

Cấu hình này nhận một phần khí hồi và một phần không khí ngoài trời. Hai dòng được hòa trộn trước khi lọc và xử lý.

Tỷ lệ khí ngoài trời phải được xác định theo nhu cầu thông gió và chiến lược vận hành. Không nên coi đây là tỷ lệ cố định.

AHU xử lý 100% không khí ngoài trời

Thiết bị xử lý toàn bộ hoặc phần lớn không khí ngoài trời trước khi cấp vào công trình. Do không có hoặc có ít khí hồi, tải nhiệt và tải ẩm thường cần được tính riêng.

Tùy chức năng và tài liệu dự án, thiết bị có thể được gọi là PAU, MAU hoặc DOAS. Các thuật ngữ này không nên được xem là hoàn toàn đồng nghĩa trong mọi trường hợp.

AHU trong nhà và ngoài trời

AHU trong nhà được đặt trong phòng kỹ thuật hoặc khu vực được bảo vệ. AHU ngoài trời có kết cấu vỏ và các chi tiết phù hợp với điều kiện môi trường.

Cả hai loại đều cần không gian bảo trì và phương án thoát nước ngưng.

AHU nước lạnh và AHU DX

AHU nước lạnh sử dụng coil nhận nước từ Chiller. AHU DX sử dụng coil môi chất lạnh kết nối với nguồn tương thích.

Hai cấu hình khác nhau về đường ống, điều khiển, giới hạn khoảng cách và phương án bảo trì. Không thể kết luận một loại phù hợp hơn nếu chưa có dữ liệu dự án.

AHU kết nối với những hệ thống nào?

AHU trong hệ Chiller

Chiller tạo nước lạnh và bơm đưa nước đến coil AHU. Không khí đi qua coil, truyền nhiệt vào nước rồi được quạt đưa qua ống gió.

Nước sau khi nhận nhiệt quay về Chiller. Đây là cấu hình phổ biến trong hệ điều hòa trung tâm dùng nước lạnh.

AHU kết nối với VRV/VRF

Một số hệ VRV/VRF có thể kết nối với AHU DX hoặc bộ kết nối chuyên dụng. Khả năng này phụ thuộc vào thiết bị, điều khiển và giới hạn của hãng.

Không nên đấu nối trực tiếp AHU với bất kỳ cụm dàn nóng VRV/VRF nào khi chưa kiểm tra tính tương thích.

AHU và hệ thống ống gió

AHU phải được lựa chọn đồng thời với mạng ống gió. Lưu lượng và áp suất quạt phụ thuộc vào chiều dài, kích thước, số lượng phụ kiện, damper và thiết bị đầu cuối.

Chọn AHU trước rồi thiết kế ống gió mà không kiểm tra lại điểm làm việc có thể làm quạt không đáp ứng thực tế.

AHU và BMS

BMS có thể giám sát quạt, van, damper, nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp lọc và cảnh báo nếu thiết bị tương thích.

Phạm vi dữ liệu và quyền điều khiển phải được xác định cụ thể. Không nên mặc định AHU có thể tích hợp đầy đủ chỉ vì có bộ điều khiển cục bộ.

Ưu điểm và hạn chế của AHU

AHU có khả năng xử lý lưu lượng không khí lớn và phục vụ nhiều khu vực thông qua hệ thống ống gió. Thiết bị có thể được cấu hình linh hoạt về lọc, làm lạnh, sưởi, khí tươi, độ ẩm và thu hồi nhiệt.

AHU cũng thuận lợi cho quản lý tập trung khi kết nối với hệ điều khiển. Những ứng dụng cần kiểm soát nhiệt độ, lưu lượng, lọc hoặc áp suất có thể sử dụng AHU được thiết kế phù hợp.

Tuy nhiên, AHU cần không gian kỹ thuật đáng kể. Hệ thống ống gió có thể chiếm diện tích trần hoặc shaft. Quạt, dòng khí và rung động cũng phải được kiểm soát để hạn chế tiếng ồn.

Bộ lọc, coil và ống gió làm tăng trở lực. Quạt phải được chọn theo toàn bộ hệ thống. Nước ngưng phải được thu và thoát đúng để hạn chế rò rỉ và vấn đề vệ sinh.

Hiệu quả của AHU phụ thuộc vào nguồn lạnh, coil, quạt, bộ lọc, ống gió, van và điều khiển. Không nên đánh giá thiết bị riêng lẻ mà bỏ qua toàn hệ.

AHU được ứng dụng ở đâu?

AHU thường được sử dụng trong tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn, cơ sở y tế, nhà máy, phòng sạch, trung tâm dữ liệu và hội trường.

Trong văn phòng, AHU có thể phục vụ khu làm việc mở, phòng họp hoặc khu vực cần lượng gió lớn. Trung tâm thương mại thường dùng AHU cho không gian công cộng có mật độ người cao.

Khách sạn có thể sử dụng AHU cho sảnh, nhà hàng hoặc hội nghị, trong khi phòng nghỉ dùng FCU hoặc giải pháp khác.

Tại cơ sở y tế, phòng sạch và nhà máy, AHU có thể được cấu hình để kiểm soát lọc, khí tươi, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất. Tuy nhiên, cấu hình tiêu chuẩn không mặc định đáp ứng các khu vực có yêu cầu đặc biệt.

Hội trường và không gian tập trung đông người cũng có thể cần AHU do nhu cầu lưu lượng gió và khí ngoài trời lớn.

Cách lựa chọn AHU phù hợp

Trước tiên, cần xác định công năng, số người, thời gian hoạt động, số zone, nhiệt độ, độ ẩm, áp suất và yêu cầu lọc.

Tải nhiệt và tải ẩm phải được tính theo vỏ công trình, người, thiết bị, khí ngoài trời và quy trình nếu có. Không nên chọn AHU chỉ theo diện tích.

Lưu lượng gió được xác định theo tải, trạng thái gió cấp và nhu cầu thông gió. Lượng khí cấp, hồi, ngoài trời và thải phải được cân đối.

Coil cần được chọn theo điều kiện không khí vào, trạng thái không khí ra, nhiệt độ nguồn lạnh, lưu lượng nước hoặc môi chất và yêu cầu khử ẩm.

Cấp lọc phải phù hợp công năng, đồng thời tính trở lực khi lọc sạch và khi lọc bẩn. Không gian thay lọc cũng phải được kiểm tra.

Tổng áp suất quạt phải bao gồm trở lực AHU, ống gió, damper, miệng gió, tiêu âm và thiết bị đầu cuối. Quạt được chọn tại điểm làm việc thực tế, không chỉ theo lưu lượng danh định.

Kích thước AHU phải phù hợp cửa vận chuyển, kết cấu sàn và phòng kỹ thuật. Cần có không gian tháo lọc, coil, quạt và động cơ.

Hệ điều khiển phải làm rõ van coil, tốc độ quạt, damper, nhiệt độ gió cấp, độ ẩm, cảnh báo lọc và kết nối BMS nếu có.

Cuối cùng, cần đánh giá tiếng ồn, rung, nước ngưng, khả năng vệ sinh và bảo trì trước khi chốt thiết bị.

Báo giá AHU phụ thuộc vào gì?

Chi phí AHU phụ thuộc trước hết vào lưu lượng gió, áp suất quạt, loại quạt, công suất động cơ và phương án điều khiển.

Coil nước lạnh, nước nóng, hơi hoặc DX có cấu tạo và điều kiện lựa chọn khác nhau. Công suất, số hàng ống, vật liệu và tổn thất áp suất đều ảnh hưởng đến cấu hình.

Cấp lọc, số lượng bộ lọc và yêu cầu về khung lọc cũng tác động đến giá. AHU có khoang hòa trộn, thu hồi nhiệt, tạo ẩm, gia nhiệt lại hoặc tiêu âm sẽ có cấu hình khác thiết bị cơ bản.

Vỏ máy trong nhà, ngoài trời, yêu cầu chống ăn mòn, độ kín và phương án chia module cũng cần được xác định.

Tủ điện, biến tần, cảm biến, actuator, bộ điều khiển và kết nối BMS có thể là phần riêng tùy phạm vi.

Ngoài thân AHU, báo giá hệ thống còn có thể liên quan đến ống gió, miệng gió, van nước, đường ống, bảo ôn, nước ngưng, điện, vận chuyển và cẩu lắp. Vì vậy, không thể lập giá chính xác chỉ từ lưu lượng gió hoặc diện tích công trình.

Những sai lầm thường gặp khi lựa chọn AHU

Sai lầm phổ biến là cho rằng AHU tự tạo lạnh. Trong hệ nước lạnh, thiết bị phải nhận nước từ Chiller.

Một lỗi khác là mặc định mọi AHU đều cấp khí tươi. Trên thực tế, thiết bị có thể tuần hoàn, hòa trộn hoặc xử lý toàn bộ khí ngoài trời.

Chọn AHU chỉ theo lưu lượng cũng không đủ. Cần xét tải, nhiệt độ gió cấp, độ ẩm, lọc, áp suất quạt và điều kiện lắp đặt.

Không tính trở lực ống gió có thể khiến quạt không cấp đủ lưu lượng. Tự nâng cấp bộ lọc mà không kiểm tra quạt có thể gây giảm gió.

Không bố trí không gian thay lọc, vệ sinh coil hoặc tháo quạt sẽ làm công tác bảo trì gặp khó khăn.

Máng nước và bẫy nước không phù hợp có thể gây đọng hoặc tràn nước. Doanh nghiệp cũng không nên chỉ so sánh giá thân máy mà bỏ qua nguồn lạnh, đường ống, ống gió và điều khiển.

Quy trình tư vấn AHU tại HRT

Tiếp nhận thông tin công trình

HRT tiếp nhận loại công trình, diện tích, khu chức năng, số người, lịch vận hành, yêu cầu nhiệt độ, độ ẩm, khí tươi, lọc, bản vẽ nếu có và hiện trạng hệ thống đối với công trình cải tạo.

Khảo sát hiện trạng

HRT có thể khảo sát mặt bằng, phòng kỹ thuật, trần, shaft, tuyến ống gió, vị trí nguồn lạnh, nguồn điện, đường thoát nước ngưng, vị trí lấy khí ngoài trời và điều kiện vận chuyển thiết bị.

Tính tải lạnh và xác định lưu lượng gió

Tải được xác định theo công năng, người, thiết bị, kính, khí ngoài trời và lịch sử dụng. Lưu lượng gió cần được tính theo tải, trạng thái gió cấp và nhu cầu thông gió.

Tư vấn hệ HVAC phù hợp

HRT có thể tư vấn AHU/FCU, Chiller, VRV/VRF, Packaged/Rooftop, hệ thông gió hoặc phương án kết hợp theo điều kiện thực tế.

AHU không được mặc định là phương án duy nhất khi chưa đánh giá tải, lưu lượng, không gian và công năng.

Lập báo giá theo điều kiện thực tế

Báo giá có thể làm rõ AHU, coil, quạt, bộ lọc, damper, điều khiển, đường ống nước, ống gió, nước ngưng, điện, nhân công, vận chuyển, cẩu lắp nếu phát sinh và các hạng mục chưa bao gồm.

Tư vấn vận hành và bảo trì

HRT có thể tư vấn các lưu ý về vận hành quạt, van, damper, bộ lọc, coil, máng nước ngưng, cảm biến và hệ điều khiển theo cấu hình thực tế.

Phạm vi bảo trì cần được xác định sau khi kiểm tra nhu cầu và tình trạng của thiết bị.

Kết luận

AHU là thiết bị xử lý và vận chuyển không khí trong hệ thống HVAC. Tùy cấu hình, AHU có thể thực hiện các chức năng như tuần hoàn, hòa trộn, lọc, làm lạnh, sưởi, khử ẩm, tạo ẩm hoặc thu hồi nhiệt.

AHU không mặc định là nguồn tạo lạnh và cũng không mặc định xử lý 100% khí tươi. Trong hệ Chiller, AHU thường nhận nước lạnh tại coil. Không khí sau xử lý được quạt đưa qua hệ thống ống gió đến khu vực sử dụng.

Việc lựa chọn cần dựa trên tải nhiệt, tải ẩm, lưu lượng gió, lượng khí ngoài trời, cấp lọc, áp suất quạt, độ ồn, điều khiển và không gian bảo trì. Không nên chọn thiết bị chỉ theo diện tích hoặc một thông số lưu lượng.

Doanh nghiệp đang đánh giá thiết bị AHU có thể liên hệ HRT để được hỗ trợ khảo sát công trình, kiểm tra hiện trạng, tính tải lạnh, tư vấn hệ HVAC phù hợp và lập báo giá theo điều kiện thực tế.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

FAQ: Câu hỏi thường gặp về AHU

AHU là gì?

AHU, viết tắt của Air Handling Unit, là thiết bị xử lý và vận chuyển không khí trong hệ thống HVAC.

AHU có phải máy Chiller không?

Không. Chiller tạo nước lạnh, còn AHU sử dụng nước lạnh tại coil để xử lý không khí trong hệ nước lạnh.

AHU có cấp khí tươi không?

AHU có thể cấp khí tươi nếu được trang bị cửa lấy gió ngoài trời, damper và cấu hình xử lý phù hợp. Không phải mọi AHU đều có chức năng này.

AHU có máy nén không?

AHU nước lạnh thông thường không có máy nén. Một số hệ AHU DX sử dụng coil môi chất kết nối với nguồn lạnh tương thích, nhưng cấu hình phải được kiểm tra theo thiết bị.

AHU có kiểm soát độ ẩm không?

AHU có thể khử ẩm bằng coil lạnh và có thể được trang bị tạo ẩm hoặc gia nhiệt lại. Mức độ kiểm soát phụ thuộc tải ẩm, cấu hình coil và hệ điều khiển.

AHU có sử dụng trong hệ VRV/VRF không?

Một số AHU DX hoặc bộ kết nối tương thích có thể làm việc với hệ VRV/VRF. Khả năng kết nối phải được kiểm tra theo hãng và model.

Chọn AHU theo lưu lượng hay công suất?

Cần xét đồng thời lưu lượng, tải lạnh, tải ẩm, khí tươi, nhiệt độ gió cấp, cấp lọc, áp suất quạt, độ ồn, kích thước và điều kiện bảo trì.

AHU phù hợp với công trình nào?

AHU thường được cân nhắc cho văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn, cơ sở y tế, phòng sạch, nhà máy, hội trường và khu vực cần xử lý không khí tập trung.

HRT có tư vấn AHU không?

HRT có thể hỗ trợ khảo sát công trình, kiểm tra hiện trạng, tính tải lạnh, tư vấn AHU/FCU và hệ HVAC phù hợp, đồng thời lập báo giá theo điều kiện thực tế.