Lỗi Đấu Nối Điện VRV Kỹ Thuật Cần Lưu Ý

Trong quá trình lắp đặt điều hòa VRV, đấu nối điện là hạng mục có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khởi động, truyền thông giữa các thiết bị và độ an toàn của hệ thống. Sai sót không chỉ xuất hiện ở đường nguồn mà còn có thể xảy ra tại dây truyền thông, terminal, tiếp địa, thiết bị bảo vệ hoặc cách cố định dây.

Đặc biệt, hệ thống VRV có nhiều mạch điện với chức năng khác nhau. Tài liệu lắp đặt của nhà sản xuất yêu cầu phân biệt rõ nguồn cấp điện và đường truyền thông; việc đấu nhầm nguồn vào terminal truyền thông có thể gây hư hỏng hệ thống.

Bài viết dưới đây được HRT biên soạn nhằm giúp kỹ thuật viên, nhà thầu cơ điện và chủ đầu tư nhận diện những lỗi sai sót đấu nối điện điều hòa VRV, hiểu nguyên nhân và biết những nội dung cần kiểm tra trước khi cấp điện, vận hành hệ thống.

Đấu nối điện điều hòa VRV gồm những phần nào?

Đấu nối điện điều hòa VRV theo chuối nối tiếp

Hệ thống điện của VRV không chỉ bao gồm dây cấp nguồn cho dàn nóng. Tùy dòng thiết bị và cấu hình hệ thống, phần điện còn có đường truyền thông giữa dàn nóng, dàn lạnh và các thiết bị liên quan, cùng với hệ thống nối đất và thiết bị bảo vệ.

Tài liệu lắp đặt của Daikin phân chia field wiring thành power supply và communication/transmission wiring. Trong một cấu hình VRV cụ thể, dây truyền thông được đấu vào terminal F1/F2, trong khi nguồn điện được đấu vào terminal nguồn riêng.

Do cấu hình terminal có thể khác nhau giữa các dòng máy, không nên lấy sơ đồ của một model để áp dụng cho model khác. Sơ đồ điện đi kèm thiết bị và tài liệu kỹ thuật của đúng model phải được sử dụng làm căn cứ khi thi công.

Nguồn điện cấp cho thiết bị

Nguồn điện phải đáp ứng yêu cầu của thiết bị và thiết kế điện công trình. Điện áp, số pha, tần số, dòng điện, tiết diện dây và thiết bị bảo vệ không thể xác định bằng một thông số chung cho tất cả hệ VRV.

Chẳng hạn, một tài liệu Daikin cho dòng VRV cụ thể thể hiện nguồn cấp 380–415 V, 3 pha, 50 Hz cho dàn nóng. Đây là thông số của cấu hình được tài liệu đó hướng dẫn, không phải giá trị có thể áp dụng cho mọi dòng VRV.

Dây truyền thông giữa các thiết bị

Dây truyền thông đảm nhiệm việc trao đổi tín hiệu giữa các thiết bị trong hệ thống. Với một số hệ VRV, terminal truyền thông được ký hiệu F1/F2. Tài liệu Daikin cũng thể hiện đường truyền giữa dàn nóng và dàn lạnh được đấu vào F1/F2.

Đây là phần đặc biệt cần lưu ý vì dây truyền thông không phải dây nguồn và không được đấu lẫn với mạch cấp điện.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp VRV

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Chiller

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Packaged

Những lỗi sai sót đấu nối điện VRV thường gặp

Dây nguồn và dây điều khiển lắp đặt chung 1 lỗ vào hộp điện

Đấu nhầm nguồn điện vào terminal truyền thông

Đây là một trong những sai sót nghiêm trọng nhất khi thi công VRV. Nguồn điện và đường truyền thông có chức năng hoàn toàn khác nhau, vì vậy việc đấu nhầm có thể gây hư hỏng các bộ phận điện tử của hệ thống.

Tài liệu Daikin cảnh báo rõ không được kết nối nguồn điện vào terminal của đường truyền thông. Một tài liệu VRV khác cũng cảnh báo việc cấp nguồn vào terminal truyền thông có thể làm hỏng toàn bộ hệ thống.

Nguyên nhân thường xuất phát từ việc không đối chiếu sơ đồ đấu dây trước khi đấu nối, đánh dấu dây không rõ ràng hoặc sử dụng kinh nghiệm của một model khác cho thiết bị hiện tại.

Vì vậy, trước khi cấp điện, kỹ thuật viên cần xác nhận từng terminal dựa trên wiring diagram của đúng thiết bị.

Đấu sai terminal hoặc sai vị trí dây

Ngay cả khi đã phân biệt được dây nguồn và dây truyền thông, việc đưa dây vào sai terminal vẫn có thể khiến hệ thống hoạt động không đúng.

Ở một số hệ VRV nhiều dàn nóng, các terminal truyền thông có thể đảm nhiệm những kết nối khác nhau. Tài liệu Daikin cho một dòng VRV chỉ rõ đường liên kết giữa các dàn nóng trong cùng hệ thống phải đấu vào Q1/Q2, trong khi đường truyền giữa dàn nóng và dàn lạnh sử dụng F1/F2. Đấu sai vị trí có thể khiến hệ thống gặp sự cố.

Do đó, không nên chỉ nhìn ký hiệu trên một thiết bị rồi đấu theo thói quen. Cần kiểm tra toàn bộ sơ đồ kết nối của hệ thống.

Không tách dây nguồn và dây truyền thông theo yêu cầu

Dây nguồn và dây truyền thông có đặc tính điện khác nhau. Nếu bố trí không phù hợp, nhiễu điện có thể ảnh hưởng đến tín hiệu truyền thông.

Tài liệu của nhà sản xuất có thể đưa ra yêu cầu cụ thể về cách bố trí hai loại dây. Với một số thiết bị VRV, Daikin yêu cầu dây nguồn và dây truyền thông được bố trí tách biệt; một tài liệu cụ thể còn quy định khoảng cách bên ngoài thiết bị.

Điểm cần lưu ý là không nên lấy một khoảng cách cố định áp dụng cho mọi hệ VRV. Khoảng cách, loại cáp và phương pháp đi dây phải căn cứ vào tài liệu của model đang lắp đặt.

Đấu sai hoặc bỏ qua dây tiếp địa

Đấu dây điều khiển không theo chuỗi nối tiếp

Một số công trình có thể tập trung nhiều vào nguồn cấp và dây truyền thông nhưng xem nhẹ hệ thống tiếp địa. Đây là sai sót cần được loại bỏ trong quá trình thi công.

Tài liệu VRV của Daikin thể hiện dây nguồn phải bao gồm dây tiếp địa và yêu cầu kết nối dây đất tại terminal tương ứng.

Việc thực hiện nối đất phải phù hợp với thiết kế điện và quy định áp dụng cho công trình. QCVN 12:2014/BXD có các yêu cầu liên quan đến nối đất và dây dẫn bảo vệ trong hệ thống điện công trình.

Chọn dây dẫn không phù hợp

Không thể lựa chọn dây điện VRV chỉ dựa vào diện tích công trình hoặc công suất lạnh.

Tiết diện dây phải được xác định dựa trên thông số điện của thiết bị, chiều dài tuyến dây, phương pháp lắp đặt, điều kiện môi trường, khả năng mang dòng và sụt áp theo thiết kế.

Việc chọn dây quá nhỏ có thể ảnh hưởng đến khả năng mang tải và gây sụt áp. Ngược lại, việc chọn dây không phù hợp với terminal cũng gây khó khăn khi đấu nối.

Do đó, thông số dây cần được xác định từ hồ sơ thiết kế và tài liệu kỹ thuật của thiết bị thay vì sử dụng một quy cách chung cho toàn bộ hệ VRV.

Chọn thiết bị bảo vệ không phù hợp

Các con vật có thể chui vào hộp điện cắn dây điện, dây điều khiển

CB, cầu chì và các thiết bị bảo vệ phải được lựa chọn dựa trên thông số của thiết bị và thiết kế điện.

Không nên mặc định rằng mọi hệ VRV đều sử dụng cùng một loại CB hoặc cùng một dòng định mức. Tài liệu lắp đặt Daikin cho các dòng thiết bị cụ thể đều thể hiện yêu cầu về nguồn, cầu chì hoặc thiết bị bảo vệ tương ứng.

Nếu thiết bị bảo vệ được lựa chọn không phù hợp, hệ thống có thể xuất hiện tình trạng tác động bảo vệ không đúng hoặc không đảm bảo khả năng bảo vệ theo thiết kế.

Siết terminal quá lỏng hoặc quá chặt

Đầu nối điện phải được siết đúng yêu cầu. Nếu quá lỏng, tiếp xúc điện có thể không đảm bảo và phát sinh nhiệt tại điểm đấu nối. Nếu siết quá mức, terminal hoặc vít có thể bị hư hỏng.

Nhà sản xuất thường quy định mô-men siết cụ thể theo từng loại terminal. Ví dụ, một tài liệu Daikin quy định mô-men siết riêng cho terminal dây truyền thông, terminal nguồn và terminal tiếp địa.

Vì vậy, không nên lấy một giá trị mô-men siết bất kỳ làm tiêu chuẩn chung cho tất cả thiết bị VRV.

Không cố định dây đúng cách

Không cố định dây điện

Dây điện không nên chịu lực kéo trực tiếp tại terminal. Khi dây bị kéo, rung hoặc tác động cơ học trong thời gian dài, điểm đấu nối có thể bị ảnh hưởng.

Tài liệu Daikin yêu cầu sử dụng kẹp hoặc vật liệu cố định dây để tránh lực bên ngoài tác động lên terminal.

Đây là chi tiết thi công nhỏ nhưng có ý nghĩa đối với độ ổn định của kết nối điện trong quá trình vận hành lâu dài.

Để dây tiếp xúc với cạnh kim loại

Khi luồn dây qua lỗ đi dây hoặc khu vực có cạnh kim loại sắc, lớp cách điện có thể bị tổn thương nếu không được bảo vệ phù hợp.

Tài liệu lắp đặt của nhà sản xuất yêu cầu bố trí và cố định dây để tránh tác động cơ học lên lớp cách điện. Dây cũng cần được đưa qua các vị trí luồn dây đúng quy định của thiết bị.

Nếu lớp cách điện bị hư hỏng, nguy cơ rò điện hoặc chạm chập có thể tăng lên.

Không kiểm tra lại trước khi cấp điện

Một lỗi về quy trình là cấp điện ngay sau khi hoàn thành đấu dây mà không thực hiện bước kiểm tra cuối.

Trước khi cấp nguồn, cần đối chiếu sơ đồ, kiểm tra đúng terminal, kiểm tra dây nguồn, dây truyền thông, tiếp địa, thiết bị bảo vệ và tình trạng cố định dây.

Những kiểm tra này cần được thực hiện theo quy trình nghiệm thu của công trình và tài liệu lắp đặt của nhà sản xuất.

Xem Thêm Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật Khi Lắp Đặt Điều Hòa VRV

Dấu hiệu nhận biết hệ VRV có vấn đề về đấu nối điện

Không làm kín các lỗ để đi dây điện vào hộp điện

Dàn nóng không khởi động

Dàn nóng không khởi động có thể liên quan đến nguồn cấp, thiết bị bảo vệ, đấu nối, terminal hoặc các vấn đề khác trong hệ thống.

Không nên kết luận ngay rằng nguyên nhân là đấu sai dây. Cần kiểm tra nguồn và tình trạng thiết bị theo trình tự chẩn đoán của nhà sản xuất.

Dàn nóng không nhận dàn lạnh

Nếu dàn nóng không nhận được tín hiệu từ dàn lạnh, một trong những nhóm cần kiểm tra là đường truyền thông.

Kỹ thuật viên cần kiểm tra tuyến dây, terminal, cấu hình kết nối và các yêu cầu riêng của hệ thống. Với các hệ VRV có nhiều nhánh, việc kiểm tra sơ đồ phân nhánh cũng rất quan trọng. Một số tài liệu Daikin quy định rõ cách bố trí nhánh truyền thông và giới hạn kết nối đối với từng dòng máy.

Hệ thống xuất hiện lỗi truyền thông

Lỗi truyền thông không nhất thiết chỉ do một nguyên nhân. Đấu dây sai, terminal không đảm bảo, tuyến dây không phù hợp, cấu hình hoặc vấn đề phần cứng đều có thể cần được xem xét.

Do đó, cần đọc mã lỗi và thực hiện quy trình kiểm tra theo tài liệu kỹ thuật của đúng model.

CB hoặc thiết bị bảo vệ tác động

Khi CB tác động, không nên tự ý thay CB có dòng định mức lớn hơn để hệ thống tiếp tục chạy.

Cần xác định nguyên nhân, có thể liên quan đến quá dòng, ngắn mạch, rò điện, thiết bị hoặc lỗi đấu nối. Việc thay đổi thiết bị bảo vệ phải dựa trên thiết kế điện và thông số thiết bị.

Xem Thêm Kinh Nghiệm Lắp Đặt Hệ Thống VRV Từ Công Trình

Quy trình kiểm tra đấu nối điện VRV trước khi cấp điện

Hệ thống ống gió điều hòa

Đối chiếu bản vẽ và sơ đồ điện

Bước đầu tiên là đối chiếu bản vẽ thi công với sơ đồ điện của thiết bị. Các ký hiệu terminal và phương án kết nối phải đúng với model thực tế.

Tài liệu Daikin yêu cầu người lắp đặt tuân thủ wiring diagram được cung cấp cùng thiết bị.

Kiểm tra nguồn điện

Kiểm tra nguồn theo yêu cầu của thiết bị và hồ sơ thiết kế. Không sử dụng một thông số điện áp hoặc số pha chung cho mọi hệ VRV.

Kiểm tra dây nguồn

Kiểm tra tuyến dây, tiết diện, tình trạng cách điện, điểm đấu nối và phương pháp cố định dây.

Kiểm tra dây truyền thông

Kiểm tra đúng loại dây, đúng terminal và đúng sơ đồ kết nối. Với hệ thống có phân nhánh, cần đối chiếu cách bố trí với tài liệu của nhà sản xuất.

Kiểm tra tiếp địa

Kiểm tra dây tiếp địa và điểm kết nối đất của thiết bị. Việc kiểm tra phải phù hợp với thiết kế điện và yêu cầu an toàn của công trình.

Kiểm tra thiết bị bảo vệ

Đối chiếu CB, cầu chì và các thiết bị bảo vệ với hồ sơ thiết kế và thông số kỹ thuật.

Kiểm tra terminal và lực siết

Kiểm tra từng đầu nối, tình trạng dây và mô-men siết nếu nhà sản xuất có quy định. Không sử dụng một giá trị mô-men siết chung cho tất cả terminal.

Kiểm tra tổng thể trước khi đóng điện

Sau khi hoàn thành đấu nối, cần kiểm tra lại toàn bộ hệ thống trước khi cấp nguồn. Các hạng mục bất thường phải được xử lý trước khi chuyển sang bước vận hành.

Cách hạn chế sai sót khi đấu điện VRV

Không đấu dây theo kinh nghiệm của model khác

VRV có nhiều dòng thiết bị và cấu hình khác nhau. Việc đã từng lắp một hệ thống không có nghĩa sơ đồ terminal của hệ thống tiếp theo hoàn toàn giống nhau.

Tài liệu của từng model phải được sử dụng làm căn cứ.

Luôn kiểm tra wiring diagram

Wiring diagram là tài liệu quan trọng để xác định vị trí terminal, đường nguồn và đường truyền. Nhà sản xuất yêu cầu thực hiện kết nối theo sơ đồ đi kèm thiết bị.

Đánh dấu dây trước khi đấu nối

Trong hệ thống có nhiều dàn lạnh và nhiều tuyến truyền thông, đánh dấu dây giúp giảm khả năng nhầm lẫn trong quá trình thi công và kiểm tra.

Tách nguồn và truyền thông

Thực hiện theo yêu cầu của model và thiết kế. Việc tách tuyến giúp giảm nguy cơ ảnh hưởng đến đường truyền thông và giúp quá trình kiểm tra sau này thuận lợi hơn.

Kiểm tra chéo trước khi cấp điện

Với công trình có quy trình nghiệm thu, nên thực hiện kiểm tra chéo giữa hồ sơ, thực tế đấu nối và kết quả kiểm tra trước khi cấp nguồn.

Lưu ý an toàn khi kiểm tra điện VRV

Đấu nối và kiểm tra hệ thống điện VRV phải được thực hiện bởi người có chuyên môn và tuân thủ quy trình an toàn điện của công trình.

Không nên thực hiện thao tác trên phần điện đang mang điện nếu không có quy trình, thiết bị và năng lực phù hợp. Khi cần kiểm tra hoặc thay đổi đấu nối, phải thực hiện các biện pháp cô lập nguồn theo quy trình an toàn áp dụng.

Tại Việt Nam, QCVN 12:2014/BXD quy định các yêu cầu đối với hệ thống điện của nhà ở và nhà công cộng, trong đó có các nội dung liên quan đến nối đất, bảo vệ chống điện giật, đóng cắt và bảo vệ quá dòng.

HRT hỗ trợ hệ thống điều hòa VRV

HRT thi công dự án điều hòa trung tâm

Theo phạm vi dịch vụ HRT đã cung cấp, HRT hỗ trợ khảo sát, tư vấn, thiết kế, cung cấp, thi công, bảo trì và hỗ trợ tối ưu vận hành hệ thống HVAC/điều hòa thông gió, trong đó có các giải pháp VRV/VRF phù hợp với điều kiện thực tế của công trình.

Đối với sự cố liên quan đến đấu nối điện VRV, việc kiểm tra cần dựa trên model thiết bị, sơ đồ điện, hiện trạng thi công và dữ liệu vận hành thực tế. Không nên xác định nguyên nhân chỉ dựa trên một biểu hiện như dàn nóng không chạy hoặc hệ thống báo lỗi truyền thông.

Việc khảo sát đúng hiện trạng giúp xác định vấn đề nằm ở nguồn điện, đường truyền, đấu nối, thiết bị bảo vệ, điều khiển hay chính thiết bị HVAC. Từ đó, phương án xử lý mới có thể được đưa ra phù hợp với hệ thống thực tế.

Kết luận

Lỗi sai sót đấu nối điện điều hòa VRV có thể xuất hiện ở nhiều vị trí, từ nguồn cấp, dây truyền thông, terminal, tiếp địa đến thiết bị bảo vệ và phương pháp cố định dây. Trong đó, việc đấu nhầm nguồn vào terminal truyền thông, đấu sai vị trí terminal, bố trí dây không đúng yêu cầu hoặc bỏ qua kiểm tra trước khi cấp điện là những vấn đề cần đặc biệt chú ý.

Điểm quan trọng khi thi công VRV là không sử dụng một sơ đồ hoặc một thông số điện chung cho mọi thiết bị. Wiring diagram, installation manual của đúng model và hồ sơ thiết kế công trình phải là căn cứ chính để thực hiện đấu nối. Tài liệu của nhà sản xuất cũng cho thấy các yêu cầu về terminal, dây truyền thông, nguồn điện và mô-men siết có thể được quy định riêng cho từng thiết bị.

HRT hỗ trợ doanh nghiệp trong phạm vi khảo sát, tư vấn, thiết kế, cung cấp, thi công, bảo trì và hỗ trợ tối ưu vận hành hệ thống HVAC/điều hòa thông gió, bao gồm giải pháp VRV/VRF khi phù hợp với điều kiện thực tế của công trình.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

FAQ về lỗi đấu nối điện VRV

Đấu nhầm nguồn vào dây truyền thông VRV có nguy hiểm không?

Có. Đây là lỗi nghiêm trọng vì nguồn điện không được đấu vào terminal truyền thông. Tài liệu Daikin cảnh báo việc này có thể gây hư hỏng hệ thống.

Vì sao VRV không nhận dàn lạnh?

Có thể liên quan đến đường truyền, terminal, nguồn cấp, cấu hình hoặc thiết bị. Cần kiểm tra theo quy trình chẩn đoán của đúng model thay vì kết luận ngay nguyên nhân là đấu sai dây.

Có được đi dây nguồn và dây truyền thông chung không?

Cần tuân thủ tài liệu của đúng model và thiết kế hệ thống. Một số tài liệu VRV yêu cầu tách dây nguồn và dây truyền thông, thậm chí quy định khoảng cách cụ thể trong những điều kiện nhất định.

Có cần tiếp địa cho hệ thống VRV không?

Hệ thống điện phải có biện pháp nối đất và dây dẫn bảo vệ phù hợp với thiết kế, quy định áp dụng và tài liệu thiết bị. Tài liệu VRV của Daikin thể hiện dây nguồn bao gồm kết nối tiếp địa.

Có thể sử dụng một loại dây điện cho tất cả hệ VRV không?

Không nên. Dây phải được lựa chọn dựa trên model thiết bị, thông số điện, chiều dài tuyến, phương pháp lắp đặt, điều kiện môi trường và thiết kế điện của công trình.