Súc rửa đường ống nước lạnh Chiller là công việc cần thực hiện để loại bỏ bụi bẩn, mạt kim loại, xỉ hàn và các tạp chất còn sót lại sau quá trình thi công. Nếu không được làm sạch, những tạp chất này có thể tích tụ tại lưới lọc, van điều khiển, bơm và thiết bị trao đổi nhiệt, ảnh hưởng đến lưu lượng tuần hoàn và quá trình vận hành.

Quy trình cần được thực hiện theo từng phân đoạn, có phương án bảo vệ thiết bị và kiểm tra chất lượng nước sau khi hoàn thành. Bài viết dưới đây được đội ngũ HRT biên soạn nhằm giúp kỹ sư HVAC và đơn vị thi công hiểu rõ các bước súc rửa đường ống nước lạnh Chiller trước khi đưa hệ thống vào vận hành.

Súc Rửa Đường Ống Nước Lạnh Chiller Là Gì?

Khái niệm súc rửa đường ống nước lạnh

Súc rửa đường ống nước lạnh Chiller là quá trình sử dụng nước tuần hoàn hoặc phương pháp làm sạch phù hợp để loại bỏ tạp chất bên trong hệ thống đường ống. Phạm vi thực hiện có thể bao gồm đường ống cấp, đường ống hồi, tuyến ống chính và các nhánh phân phối nước lạnh.

Trong quá trình gia công và lắp đặt, đường ống có thể tồn tại mạt kim loại, xỉ hàn, bụi bẩn, cát hoặc gỉ sét. Những tạp chất này cần được loại bỏ trước khi hệ thống vận hành chính thức.

Vai trò của việc súc rửa hệ thống Chiller

Súc rửa giúp hạn chế nguy cơ cặn bẩn đi vào bơm, van, lưới lọc và các thiết bị trao đổi nhiệt. Đặc biệt, bình bay hơi Chiller và các coil AHU, FCU cần được bảo vệ khỏi tạp chất có thể gây tắc nghẽn hoặc ảnh hưởng đến quá trình trao đổi nhiệt.

Ngoài ra, làm sạch đường ống còn giúp giảm nguy cơ lưới lọc bị tắc, hạn chế tổn thất áp suất do cặn bẩn và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chạy thử, cân bằng lưu lượng nước.

Phân biệt súc rửa bằng nước và vệ sinh hóa chất

Súc rửa bằng nước thường được sử dụng để loại bỏ bụi bẩn, cặn rời, mạt kim loại và tạp chất thi công. Nước được tuần hoàn qua các đoạn ống để cuốn trôi cặn và đưa chúng đến vị trí thu gom hoặc bộ lọc tạm.

Vệ sinh hóa chất là phương pháp xử lý các chất bám như dầu mỡ, gỉ sét hoặc cáu cặn khi phương pháp súc rửa thông thường không đáp ứng yêu cầu. Hóa chất phải tương thích với vật liệu đường ống, gioăng, van và thiết bị liên quan.

Không phải hệ thống nào cũng cần tẩy rửa hóa chất. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên tình trạng thực tế, hồ sơ kỹ thuật và đánh giá của đơn vị chuyên môn.

Phạm vi súc rửa trong hệ thống Chiller

Bài viết tập trung vào hệ thống nước lạnh tuần hoàn (Chilled Water), gồm tuyến nước cấp và nước hồi kết nối Chiller với các thiết bị sử dụng nước lạnh.

Hệ thống nước lạnh cần được phân biệt với hệ thống nước giải nhiệt (Condenser Water) kết nối bình ngưng và tháp giải nhiệt. Hai hệ thống có cấu tạo và điều kiện xử lý nước khác nhau, vì vậy không nên áp dụng một quy trình chung mà không đánh giá riêng.

Xem Thêm Quy Trình Đo Và Cân Bằng Lưu Lượng Gió HVAC

Các Tạp Chất Thường Gặp Trong Đường Ống Nước Lạnh Chiller

Mạt kim loại và xỉ hàn

Mạt kim loại có thể phát sinh trong quá trình cắt, khoan, gia công và lắp đặt. Xỉ hàn thường xuất hiện tại các vị trí nối ống bằng phương pháp hàn. Nếu không được loại bỏ, chúng có thể di chuyển theo dòng nước và tích tụ tại bộ lọc hoặc các vị trí có tiết diện nhỏ.

Gỉ sét và cặn oxit kim loại

Gỉ sét có thể hình thành trên bề mặt kim loại khi đường ống tiếp xúc với độ ẩm và oxy trong quá trình lưu kho, thi công hoặc vận hành. Các mảng gỉ bong ra có thể gây tắc nghẽn và làm tăng lượng cặn trong hệ thống.

Bụi bẩn, cát và tạp chất thi công

Đầu ống không được bịt kín trong quá trình vận chuyển và lắp đặt có thể tạo điều kiện cho bụi, cát và vật liệu bên ngoài lọt vào. Đây là nhóm tạp chất thường cần được loại bỏ bằng phương pháp súc rửa phù hợp.

Dầu mỡ và chất bám trong đường ống

Một số chất bẩn không dễ loại bỏ chỉ bằng nước tuần hoàn. Khi phát hiện dầu mỡ hoặc lớp bám đặc biệt, cần xác định thành phần và lựa chọn phương pháp xử lý tương thích. Không nên sử dụng hóa chất khi chưa đánh giá ảnh hưởng đến vật liệu và thiết bị.

Xem Thêm Hệ Thống Cấp Gió Tươi: Nguyên Lý Và Lưu Ý Kỹ Thuật

Thiết Bị Và Vật Tư Sử Dụng Khi Súc Rửa Đường Ống Chiller

Bơm súc rửa và hệ thống tuần hoàn tạm

Bơm súc rửa tạo dòng nước tuần hoàn để cuốn trôi tạp chất bên trong đường ống. Lưu lượng và cột áp của bơm phải được lựa chọn theo kích thước, chiều dài, cấu hình từng đoạn ống và phương án thi công.

Không nên chọn bơm chỉ dựa trên công suất danh định mà bỏ qua tổn thất áp suất và yêu cầu dòng chảy của hệ thống.

Bộ lọc tạm và lưới lọc

Bộ lọc tạm có nhiệm vụ giữ lại cặn bẩn được cuốn theo dòng nước. Kỹ thuật viên cần kiểm tra và vệ sinh bộ lọc trong quá trình súc rửa để tránh tình trạng tắc nghẽn làm giảm lưu lượng tuần hoàn.

Đường ống bypass và phụ kiện kết nối

Đường bypass giúp tạo tuyến tuần hoàn tạm thời, hạn chế nước chứa cặn đi qua những thiết bị cần bảo vệ. Việc bố trí bypass phải phù hợp với sơ đồ đường ống và phương án được phê duyệt.

Đồng hồ áp suất và lưu lượng kế

Đồng hồ áp suất hỗ trợ theo dõi áp lực trong quá trình vận hành bơm. Lưu lượng kế giúp kiểm tra lưu lượng tuần hoàn thực tế, từ đó đánh giá điều kiện súc rửa của từng phân đoạn.

Thiết bị kiểm tra chất lượng nước

Tùy yêu cầu dự án, có thể sử dụng thiết bị đo pH, độ dẫn điện, độ đục và dụng cụ lấy mẫu nước. Với những chỉ tiêu cần phân tích chuyên sâu, mẫu nước cần được kiểm tra bằng phương pháp phù hợp.

Xem Thêm Điều Hòa VRV Cho Tòa Nhà: Ưu Điểm Và Lưu Ý Khi Chọn

Quy Trình Súc Rửa Đường Ống Nước Lạnh Chiller

Kiểm tra và phân đoạn hệ thống

Đầu tiên, kỹ thuật viên xác định các tuyến ống cần súc rửa và chia hệ thống thành từng phân đoạn phù hợp. Các van cô lập, điểm cấp nước, điểm xả và vị trí kết nối bơm tạm cần được xác định rõ.

Việc phân đoạn giúp kiểm soát lưu lượng, hạn chế dòng chảy đi qua thiết bị không được bảo vệ và thuận tiện kiểm tra cặn bẩn tại từng khu vực.

Cô lập thiết bị và lắp đặt hệ thống bypass

Tiến hành cô lập Chiller và các thiết bị trao đổi nhiệt theo phương án kỹ thuật. Đường bypass được lắp đặt để tạo tuyến tuần hoàn tạm, giúp nước súc rửa đi qua đường ống cần làm sạch mà không mang cặn vào thiết bị.

Sau khi lắp đặt, cần kiểm tra van, mối nối và hướng dòng chảy trước khi cấp nước.

Cấp nước vào đường ống

Cấp nước vào phân đoạn cần súc rửa theo phương án đã được phê duyệt. Trong quá trình này, kỹ thuật viên cần kiểm tra các vị trí kết nối, tình trạng rò rỉ và thực hiện xả khí tại những điểm được thiết kế.

Không nên vận hành bơm khi hệ thống chưa được cấp nước và kiểm tra điều kiện hút, tránh gây ảnh hưởng đến thiết bị.

Tuần hoàn nước để loại bỏ tạp chất

Khởi động bơm tạm và duy trì lưu lượng phù hợp với từng phân đoạn. Nước tuần hoàn sẽ cuốn theo bụi bẩn, mạt kim loại và các tạp chất rời đến bộ lọc hoặc điểm xả.

Trong quá trình thực hiện, cần theo dõi áp suất, lưu lượng, tình trạng nước và mức độ tích tụ cặn tại bộ lọc. Lưu lượng súc rửa phải được xác định theo thiết kế và biện pháp thi công, không áp dụng một giá trị cố định cho mọi đường ống.

Xả nước bẩn và vệ sinh bộ lọc

Khi nước tuần hoàn mang theo cặn, tiến hành xả và thu gom theo phương án. Bộ lọc tạm cần được kiểm tra, làm sạch định kỳ để duy trì khả năng giữ cặn và hạn chế giảm lưu lượng.

Quá trình tuần hoàn, xả nước và vệ sinh bộ lọc được lặp lại khi kết quả kiểm tra chưa đáp ứng tiêu chí làm sạch đã thống nhất.

Súc rửa hóa chất khi có yêu cầu

Nếu hệ thống có dầu mỡ, gỉ sét hoặc cáu cặn không thể xử lý bằng nước, cần đánh giá phương án vệ sinh hóa chất. Loại hóa chất phải phù hợp với vật liệu đường ống, kim loại, lớp phủ, gioăng và các bộ phận có tiếp xúc với dung dịch.

Nồng độ, nhiệt độ và thời gian tiếp xúc phải tuân thủ tài liệu kỹ thuật của nhà cung cấp hóa chất và phương án được phê duyệt. Không tự ý sử dụng một công thức hóa chất chung cho mọi hệ thống Chiller.

Xả bỏ hóa chất và súc lại bằng nước sạch

Sau khi hoàn thành vệ sinh hóa chất, dung dịch phải được thu gom và xử lý theo quy trình tương ứng. Nếu sản phẩm yêu cầu trung hòa, công đoạn này phải được thực hiện đúng hướng dẫn.

Tiếp theo, súc xả bằng nước phù hợp cho đến khi các chỉ tiêu kiểm tra đạt yêu cầu đã xác định. Không nên chỉ dựa vào màu sắc hoặc độ trong của nước để kết luận đã loại bỏ hoàn toàn hóa chất.

Kiểm tra và vệ sinh toàn bộ lưới lọc

Sau khi súc rửa, cần kiểm tra các bộ lọc tạm, Y Strainer và lưới lọc liên quan. Cặn còn sót lại phải được loại bỏ trước khi khôi phục cấu hình vận hành.

Kết nối lại hệ thống và nạp nước vận hành

Khi hoàn tất làm sạch, tháo các kết nối tạm và khôi phục đường ống theo thiết kế. Tiến hành cấp nước, xả khí, kiểm tra rò rỉ và xác nhận trạng thái van trước khi cho nước tuần hoàn qua Chiller theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Xem Thêm Hệ Thống Thông Gió Tòa Nhà: Nguyên Lý, Cách Chọn

Kiểm Tra Chất Lượng Nước Sau Khi Súc Rửa

Kiểm tra độ trong và tạp chất trong nước

Nước sau súc rửa cần được kiểm tra về cặn lơ lửng và tạp chất. Quan sát mẫu nước có thể giúp nhận biết tình trạng ban đầu, nhưng không thay thế được phép thử khi dự án yêu cầu phân tích chất lượng nước.

Kiểm tra pH và độ dẫn điện

pH phản ánh tính axit hoặc kiềm của nước, trong khi độ dẫn điện liên quan đến lượng ion hòa tan. Hai chỉ tiêu này có thể được sử dụng để đánh giá chất lượng nước sau làm sạch và theo dõi chương trình xử lý nước.

Kiểm tra hàm lượng sắt và các chỉ tiêu liên quan

Nếu hệ thống có dấu hiệu gỉ sét hoặc đã sử dụng hóa chất làm sạch, cần xem xét phân tích hàm lượng sắt và các chỉ tiêu phù hợp khác. Việc lấy mẫu và phân tích phải theo phương pháp được lựa chọn cho từng yêu cầu kiểm tra.

Đối chiếu chất lượng nước với TCVN 13581:2023

Mục 5.2.11 của TCVN 13581:2023 quy định các chỉ tiêu chất lượng nước sử dụng làm chất tải lạnh trong hệ thống điều hòa không khí. Một số chỉ tiêu gồm pH tại 25°C từ 6,8 đến 8,0; độ dẫn điện dưới 800 μS/cm; hàm lượng sắt dưới 1,0 mg/L và tổng độ cứng tính theo CaCO₃ dưới 200 mg/L.

Các chỉ tiêu này là yêu cầu chất lượng nước làm chất tải lạnh, không đồng nghĩa với toàn bộ tiêu chí nghiệm thu công tác súc rửa. Khi đánh giá kết quả, cần đối chiếu thêm hồ sơ thiết kế, yêu cầu xử lý nước và hướng dẫn của nhà sản xuất thiết bị.

Hồ Sơ Và Biên Bản Nghiệm Thu Súc Rửa Đường Ống Chiller

Biện pháp thi công và hồ sơ chuẩn bị

Hồ sơ cần thể hiện phạm vi đường ống, sơ đồ phân đoạn, vị trí cấp và xả nước, phương án bypass, thiết bị sử dụng và biện pháp an toàn. Nếu có vệ sinh hóa chất, cần bổ sung tài liệu sản phẩm và phương án xử lý dung dịch.

Biên bản ghi nhận quá trình súc rửa

Biên bản cần ghi rõ thời gian, phân đoạn thực hiện, lưu lượng, áp suất, tình trạng nước và kết quả kiểm tra bộ lọc. Những dữ liệu này giúp theo dõi quá trình làm sạch và xác định các khu vực cần xử lý bổ sung.

Kết quả kiểm tra chất lượng nước

Kết quả cần thể hiện các chỉ tiêu đã kiểm tra, thời điểm lấy mẫu, phương pháp đo và đơn vị thực hiện. Nếu có phân tích tại phòng thí nghiệm, cần lưu kết quả tương ứng để phục vụ nghiệm thu.

Biên bản xác nhận hoàn thành và bàn giao

Sau khi hoàn tất, đơn vị thi công tổng hợp hồ sơ, xác nhận tình trạng hệ thống và bàn giao theo yêu cầu dự án. Hồ sơ cần thể hiện các kết nối đã được khôi phục, thiết bị được bảo vệ và kết quả kiểm tra sau súc rửa.

Những Sai Sót Cần Tránh Khi Súc Rửa Đường Ống Nước Lạnh Chiller

Không cô lập thiết bị trước khi súc rửa

Nếu nước chứa cặn đi qua bình bay hơi, coil hoặc van điều khiển, tạp chất có thể tích tụ tại các vị trí có tiết diện nhỏ. Vì vậy, phương án cô lập và bypass cần được xác định trước khi vận hành bơm súc rửa.

Không tính toán lưu lượng cho từng đoạn ống

Lưu lượng tại tuyến chính không đảm bảo mọi nhánh đều đạt điều kiện súc rửa. Đường kính, chiều dài, cấu hình và tổn thất áp suất của từng đoạn có thể khác nhau. Do đó, cần xác định điều kiện tuần hoàn cho từng phân đoạn.

Sử dụng hóa chất không tương thích

Hóa chất không phù hợp có thể gây ăn mòn kim loại, ảnh hưởng đến gioăng hoặc lớp phủ bên trong đường ống. Việc lựa chọn phải dựa trên tài liệu kỹ thuật và tính tương thích vật liệu.

Không kiểm tra bộ lọc trong quá trình tuần hoàn

Bộ lọc bị tắc có thể làm giảm lưu lượng và gây ảnh hưởng đến bơm. Kỹ thuật viên cần kiểm tra, vệ sinh bộ lọc theo tình trạng thực tế trong suốt quá trình súc rửa.

Chỉ dựa vào cảm quan để đánh giá độ sạch

Nước trong không có nghĩa là toàn bộ cặn bẩn hoặc hóa chất đã được loại bỏ. Khi dự án yêu cầu, cần kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng nước bằng thiết bị hoặc phương pháp phân tích phù hợp.

Kết Luận

Quy trình súc rửa đường ống nước lạnh Chiller cần được thực hiện theo từng phân đoạn, có phương án cô lập thiết bị, kiểm soát lưu lượng tuần hoàn và kiểm tra chất lượng nước sau làm sạch. Việc lựa chọn súc rửa bằng nước hay vệ sinh hóa chất phải căn cứ vào tình trạng đường ống, vật liệu và yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Đối với các dự án HVAC, HRT cung cấp các hạng mục tư vấn, khảo sát, thiết kế, lựa chọn thiết bị, thi công, nghiệm thu, bảo hành và bảo trì hệ thống HVAC. Phạm vi thực hiện được xác định theo yêu cầu kỹ thuật và điều kiện thực tế của từng công trình.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

Câu Hỏi Thường Gặp Về Súc Rửa Đường Ống Nước Lạnh Chiller

Vì sao phải súc rửa đường ống nước lạnh trước khi chạy Chiller?

Súc rửa giúp loại bỏ bụi bẩn, mạt kim loại, xỉ hàn và tạp chất còn sót lại sau thi công. Công việc này hạn chế nguy cơ cặn đi vào bơm, bình bay hơi, van và thiết bị trao đổi nhiệt.

Súc rửa đường ống Chiller có bắt buộc phải dùng hóa chất không?

Không. Nếu tạp chất có thể loại bỏ bằng phương pháp tuần hoàn nước phù hợp thì không nhất thiết phải sử dụng hóa chất. Chỉ lựa chọn vệ sinh hóa chất khi tình trạng cặn bẩn và yêu cầu kỹ thuật thực tế cho thấy cần thiết.

Có cần cô lập bình bay hơi Chiller khi súc rửa không?

Cần đánh giá cấu hình hệ thống và phương án súc rửa để bảo vệ bình bay hơi khỏi cặn bẩn. Thông thường, đường bypass hoặc phương án cô lập phù hợp được sử dụng để hạn chế nước chứa tạp chất đi qua thiết bị.

Thời gian súc rửa đường ống nước lạnh là bao lâu?

Không có thời gian cố định áp dụng cho mọi hệ thống. Thời gian phụ thuộc vào chiều dài, đường kính, mức độ nhiễm bẩn, lưu lượng tuần hoàn và kết quả kiểm tra trong quá trình thực hiện.

Làm thế nào để xác định đường ống đã được súc rửa sạch?

Cần đánh giá tình trạng nước, lượng cặn thu được tại bộ lọc và các chỉ tiêu kiểm tra theo yêu cầu dự án. Nếu có sử dụng hóa chất, cần kiểm tra thêm các chỉ tiêu liên quan đến dung dịch sau xử lý.

Sau khi súc rửa có cần bổ sung hóa chất xử lý nước không?

Việc bổ sung hóa chất phụ thuộc vào chất lượng nước, vật liệu đường ống và chương trình xử lý nước của hệ thống. Không nên tự ý bổ sung hóa chất khi chưa xác định loại sản phẩm và liều lượng phù hợp.

Có thể sử dụng bơm Chiller để súc rửa đường ống không?

Không nên mặc định sử dụng bơm vận hành của Chiller cho công tác súc rửa. Nước chứa cặn có thể ảnh hưởng đến bơm và các thiết bị liên quan. Phương án sử dụng bơm tạm hoặc thiết bị hiện hữu phải được đánh giá theo thiết kế và hướng dẫn nhà sản xuất.