Hệ thống tăng áp cầu thang cấp không khí vào buồng thang để tạo áp suất cao hơn hành lang hoặc khu vực liền kề, qua đó hạn chế khói xâm nhập trong tình huống cháy. Hệ thống phải đáp ứng các trạng thái cửa đóng và cửa mở theo kịch bản thiết kế, đồng thời phối hợp với cửa xả áp, hệ hút khói, cửa chống cháy và ma trận điều khiển. Việc chọn quạt chỉ theo diện tích hoặc lưu lượng danh định có thể dẫn đến chênh áp không đủ hoặc làm cửa thoát nạn khó mở. Bài viết dưới đây được đội ngũ HRT biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ nguyên lý, cấu tạo và những yếu tố cần kiểm tra khi đánh giá hệ tăng áp buồng thang.

Hệ thống tăng áp cầu thang là gì?

Hệ thống tăng áp cầu thang là giải pháp kiểm soát khói sử dụng quạt để cấp không khí vào buồng thang bộ hoặc khu vực cần bảo vệ. Lượng khí cấp tạo áp suất trong buồng thang cao hơn áp suất tại hành lang, sảnh hoặc không gian liền kề.

Khi cửa cầu thang đóng, không khí có xu hướng rò từ buồng thang ra ngoài qua khe cửa và các vị trí không kín. Hướng rò khí này giúp hạn chế khói di chuyển ngược vào bên trong buồng thang.

Khi cửa mở, diện tích thoát khí tăng đáng kể. Không khí từ buồng thang cần đi qua cửa về phía hành lang hoặc khu vực bên ngoài, qua đó hỗ trợ hạn chế khói xâm nhập theo hướng ngược lại. Áp suất trong buồng thang lúc này thường giảm so với trạng thái tất cả cửa đều đóng.

ASHRAE xếp tăng áp buồng thang vào nhóm hệ thống kiểm soát khói, bên cạnh tăng áp giếng thang máy, kiểm soát khói theo vùng và kiểm soát khói cho không gian thông tầng. Mục tiêu của các hệ này là kiểm soát sự di chuyển của khói bằng dòng khí và chênh lệch áp suất, không phải dập tắt đám cháy.

Vì sao buồng thang cần được bảo vệ?

Buồng thang bộ là tuyến di chuyển theo phương đứng trong quá trình thoát nạn. Nếu khói xâm nhập vào buồng thang, tầm nhìn và khả năng định hướng của người sử dụng có thể bị ảnh hưởng.

Cầu thang cũng là một trục đứng nối nhiều tầng. Chênh lệch nhiệt độ, gió bên ngoài, trạng thái cửa và các khe hở có thể tạo điều kiện cho không khí và khói di chuyển theo chiều cao công trình.

Hệ tăng áp hướng đến việc duy trì buồng thang ở trạng thái áp suất cao hơn tương đối so với khu vực có nguy cơ chứa khói. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng hệ thống có thể bảo đảm buồng thang hoàn toàn không có khói trong mọi tình huống. Hiệu quả phụ thuộc thiết kế, độ kín, trạng thái cửa, điều kiện cháy và khả năng hoạt động của các hệ liên quan.

Hệ thống tăng áp hoạt động khi nào?

Hệ thống thường được chuyển sang chế độ cháy khi nhận tín hiệu điều khiển theo hồ sơ của công trình. Tín hiệu có thể xuất phát từ hệ báo cháy và được xử lý theo ma trận nguyên nhân – kết quả.

Ma trận điều khiển xác định quạt nào được khởi động, damper nào mở, hệ hút khói nào hoạt động và các thiết bị HVAC thông thường chuyển sang trạng thái nào.

Không nên mặc định tất cả quạt tăng áp của công trình phải khởi động khi xuất hiện bất kỳ tín hiệu báo cháy nào. Phạm vi kích hoạt có thể phụ thuộc zone, loại công trình và chiến lược kiểm soát khói đã được phê duyệt.

Tăng áp cầu thang có phải hệ chữa cháy không?

Tăng áp cầu thang là một phần của giải pháp kiểm soát khói và an toàn cháy. Hệ thống không trực tiếp phun chất chữa cháy hoặc dập tắt đám cháy.

Hệ tăng áp phải phối hợp với báo cháy, chữa cháy, ngăn cháy, hút khói và tổ chức thoát nạn. Một hệ tăng áp hoạt động đúng không thay thế yêu cầu về cửa chống cháy, số lượng lối thoát, chiều rộng đường thoát hoặc các hệ thống an toàn khác.

QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, được ban hành theo Thông tư 06/2022/TT-BXD và có hiệu lực từ ngày 16/01/2023. Các nội dung của Sửa đổi 1:2023 phải được đọc cùng những phần không bị sửa đổi của quy chuẩn gốc.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp VRV

Vai trò của hệ thống tăng áp cầu thang

Hạn chế khói xâm nhập khi cửa đóng

Khi các cửa chống cháy đóng, quạt cấp không khí vào buồng thang. Không khí thoát ra qua khe cửa, gioăng, lỗ xuyên và những vị trí rò khác.

Nếu áp suất phía trong cao hơn phía ngoài, hướng rò chủ yếu đi từ buồng thang ra hành lang. Dòng khí này làm giảm khả năng khói từ hành lang đi vào buồng thang qua cùng các khe hở.

Chênh áp cần đủ để tạo hướng dòng khí mong muốn nhưng không được quá cao đến mức ảnh hưởng khả năng mở cửa. Đây là lý do hệ thống không thể được lựa chọn theo quan điểm quạt càng lớn càng an toàn.

Tạo dòng khí ra phía hành lang khi cửa mở

Khi một cửa cầu thang mở, diện tích thoát khí tăng nhiều lần so với tổng khe rò khi cửa đóng. Áp suất trong buồng thang giảm và quạt phải cung cấp lưu lượng phù hợp để duy trì hướng khí từ cầu thang ra ngoài.

Trong trạng thái này, chỉ số chênh áp không phản ánh đầy đủ hiệu quả hệ thống. Lưu lượng hoặc vận tốc dòng khí qua cửa mở có thể trở thành thông số cần kiểm tra theo phương pháp thiết kế và hồ sơ áp dụng.

Nếu nhiều cửa cùng mở, lưu lượng yêu cầu có thể tăng thêm. Số cửa mở cần được xác định theo kịch bản của công trình, không nên sử dụng một giả định chung cho mọi loại nhà.

Hỗ trợ duy trì tuyến thoát nạn

Hệ thống góp phần hạn chế khói đi vào buồng thang trong phạm vi điều kiện thiết kế. Nhờ đó, buồng thang có thể tiếp tục thực hiện chức năng của một tuyến thoát nạn được bảo vệ.

Hiệu quả này còn phụ thuộc cửa chống cháy có tự đóng đúng hay không, cửa có bị chèn mở hay không và vách buồng thang có duy trì độ kín cần thiết hay không.

Hệ thống cơ khí không thể bù hoàn toàn cho cửa hỏng, gioăng mất, lỗ xuyên không được xử lý hoặc thay đổi kiến trúc ngoài thiết kế.

Hạn chế khói lan theo chiều đứng

Nếu khói đi vào một trục đứng, chênh lệch nhiệt độ và áp suất có thể làm khói lan lên các tầng khác. Việc duy trì áp suất dương tương đối trong buồng thang giúp hạn chế buồng thang trở thành đường lan khói.

Tuy nhiên, hiệu ứng ống khói có thể làm áp suất phân bố không đều theo chiều cao. Một số tầng có thể có chênh áp lớn, trong khi tầng khác có chênh áp thấp hơn. Vì vậy, các tầng bất lợi phải được kiểm tra thay vì chỉ đo tại một vị trí thuận tiện.

Phối hợp với hoạt động chữa cháy

Buồng thang được bảo vệ có thể hỗ trợ việc tiếp cận theo phương án của công trình. Tuy nhiên, không nên khẳng định hệ tăng áp tạo ra môi trường an toàn tuyệt đối cho lực lượng chữa cháy.

Điều kiện thực tế còn phụ thuộc quy mô đám cháy, thời điểm hoạt động của hệ, trạng thái cửa, hệ hút khói, nguồn điện và các hệ thống an toàn khác.

Xem Thêm Hệ Thống Thông Gió Là Gì? Phân Loại Và Ứng Dụng

Nguyên lý hoạt động của hệ thống tăng áp cầu thang

Hệ báo cháy phát tín hiệu điều khiển

Khi tín hiệu cháy được xác nhận theo logic của công trình, tủ điều khiển gửi lệnh đến quạt tăng áp và các thiết bị liên quan.

Trình tự có thể bao gồm mở damper, khởi động quạt, kích hoạt quạt dự phòng nếu được thiết kế, chuyển trạng thái biến tần và phối hợp với hệ hút khói.

Mỗi lệnh cần có trạng thái phản hồi khi hồ sơ yêu cầu, nhằm giúp hệ thống giám sát xác định quạt đã chạy hoặc damper đã đến đúng vị trí.

Quạt lấy không khí từ ngoài trời

Quạt tăng áp thường lấy không khí từ vị trí được lựa chọn để hạn chế nguy cơ hút khói vào hệ thống.

Cửa lấy gió cần được xem xét cùng cửa xả khói, mặt đứng, mái, hướng gió và các nguồn ô nhiễm. Nếu cửa lấy nằm gần vị trí xả khói, quạt có thể đưa khói vào chính khu vực cần bảo vệ.

Không nên chỉ kiểm tra khoảng cách hình học. Hướng gió và cấu trúc công trình cũng ảnh hưởng sự di chuyển của khói bên ngoài.

Không khí được đưa vào buồng thang

Không khí đi qua trục hoặc đường ống rồi được cấp vào buồng thang tại một hoặc nhiều vị trí.

Phương án cấp một điểm có cấu tạo đơn giản hơn nhưng có thể tạo phân bố áp suất không đồng đều trong buồng thang cao. Phương án cấp nhiều điểm có thể hỗ trợ phân phối khí tốt hơn trong một số thiết kế, nhưng làm tăng số lượng miệng gió, damper và yêu cầu cân bằng.

Lượng không khí cần thiết có liên quan đến số tầng phục vụ, diện tích rò, trạng thái cửa và cấu hình hệ thống. ASHRAE lưu ý nhu cầu không khí tăng áp buồng thang không thể tách rời số tầng và điều kiện cửa của công trình.

Chênh áp được hình thành

Khi không khí được cấp vào nhanh hơn lượng khí thoát ra qua các khe rò, áp suất trong buồng thang tăng.

Áp suất không nhất thiết giống nhau tại mọi tầng. Tổn thất trong trục gió, vị trí cấp, hiệu ứng ống khói và áp lực gió bên ngoài có thể làm chênh áp thay đổi theo chiều cao.

Vì vậy, việc đo tại một tầng không đủ để đại diện cho toàn bộ hệ thống.

Hệ thống phản ứng khi cửa mở

Khi cửa mở, không khí thoát ra với lưu lượng lớn hơn. Nếu quạt và hệ điều khiển không phản ứng phù hợp, áp suất có thể giảm quá nhiều.

Một số hệ sử dụng quạt nhiều cấp, biến tần hoặc logic điều khiển theo trạng thái cửa và tín hiệu chênh áp. Một số phương án sử dụng lưu lượng cố định kết hợp cửa xả áp.

Không có một phương án điều khiển duy nhất phù hợp cho mọi công trình. Việc lựa chọn phải dựa trên phạm vi áp suất cần duy trì, số trạng thái vận hành và độ ổn định của hệ.

Cửa xả áp hạn chế áp suất quá cao

Khi các cửa đóng, lưu lượng quạt có thể làm áp suất trong buồng thang tăng cao. Cửa xả áp cho phép một phần không khí thoát ra khi áp suất đạt ngưỡng thiết kế.

Cơ cấu xả có thể hoạt động bằng chênh áp cơ học, actuator hoặc phương thức khác tùy thiết kế.

Vị trí xả phải được lựa chọn để không đưa không khí sang khu vực không phù hợp hoặc ảnh hưởng các hệ thống khác. Cửa xả cũng cần được tiếp cận để kiểm tra, hiệu chỉnh và bảo trì.

Hệ hút khói tạo đường thoát ở phía ngoài

Khi cửa cầu thang mở, không khí từ buồng thang đi ra hành lang. Lượng khí này cần có đường thoát tiếp theo.

Nếu hành lang quá kín và không có hút khói hoặc lỗ thoát phù hợp, áp suất phía hành lang có thể tăng. Chênh áp giữa hai phía cửa giảm và dòng khí qua cửa không đạt như dự kiến.

Do đó, hệ tăng áp và hệ hút khói cần được đánh giá đồng thời trong kịch bản cháy. Không nên hoàn thành tính toán từng hệ riêng rồi bỏ qua tương tác áp suất giữa chúng.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Chiller

Cấu tạo của hệ thống tăng áp cầu thang

Quạt tăng áp

Quạt là thiết bị tạo lưu lượng và áp suất cho hệ. Việc lựa chọn phải dựa trên điểm làm việc gồm lưu lượng và tổng áp suất, không chỉ dựa vào công suất động cơ.

Tổng áp suất cần tính đến tổn thất tại cửa lấy gió, trục, ống, cút, damper và miệng cấp. Quạt cũng phải có khả năng làm việc trong các trạng thái điều khiển dự kiến.

Vị trí đặt quạt cần có lối tiếp cận. Kết cấu đỡ, rung, tiếng ồn khi chạy thử và khả năng vận chuyển thiết bị phải được xem xét.

Cửa lấy không khí ngoài trời

Cửa lấy gió cung cấp không khí cho quạt. Vị trí cần hạn chế hút khói, nước mưa, bụi và các nguồn ô nhiễm.

Louver và lưới bảo vệ tạo thêm trở lực, vì vậy phải được đưa vào tính toán áp suất.

Nếu cửa lấy nằm ở mặt đứng hoặc mái, ảnh hưởng của gió và khả năng bảo trì cũng cần được đánh giá.

Trục hoặc ống gió tăng áp

Trục gió dẫn không khí từ quạt đến buồng thang. Trục có thể là shaft xây dựng, ống gió cơ khí hoặc cấu hình kết hợp theo hồ sơ.

Kích thước trục phải đáp ứng lưu lượng và hạn chế tổn thất quá mức. Độ kín ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí đến các tầng.

Vật liệu, kết cấu treo đỡ và yêu cầu về giới hạn chịu lửa phải được xác định theo vị trí và tài liệu áp dụng. Không nên dùng một cấu hình ống cho mọi công trình.

Miệng cấp gió

Miệng cấp đưa không khí vào buồng thang. Vị trí và kích thước ảnh hưởng phân bố áp suất, vận tốc gió, tiếng ồn và tổn thất.

Với phương án nhiều điểm, lưu lượng tại từng miệng cần được tính hoặc cân bằng. Nếu miệng gần quạt nhận quá nhiều khí, các tầng xa có thể không đạt áp suất mong muốn.

Damper và van một chiều

Damper có thể dùng để điều chỉnh lưu lượng, cô lập nhánh hoặc chuyển trạng thái theo zone. Van một chiều hạn chế dòng khí ngược khi quạt dừng nếu cấu hình yêu cầu.

Không nên gọi mọi damper trong hệ tăng áp là van chống cháy hoặc van khói. Mỗi loại có chức năng, trạng thái an toàn và cách điều khiển khác nhau.

Cửa xả áp

Cửa xả áp giới hạn chênh áp khi các cửa cầu thang đóng. Thiết bị cần được lựa chọn theo lưu lượng xả, ngưỡng hoạt động và tổn thất.

Một cửa xả không được hiệu chỉnh đúng có thể mở quá sớm, khiến chênh áp không đạt, hoặc mở quá muộn, làm cửa thoát nạn khó sử dụng.

Cảm biến chênh áp

Cảm biến đo chênh lệch giữa buồng thang và khu vực tham chiếu. Tín hiệu có thể được dùng để giám sát hoặc điều khiển tốc độ quạt.

Vị trí lấy áp phải đại diện cho trạng thái cần kiểm soát. Trong công trình cao tầng, một cảm biến duy nhất có thể không phản ánh đầy đủ chênh áp ở tất cả các tầng.

Ống lấy áp, vị trí đầu đo và ảnh hưởng của luồng gió cục bộ cũng có thể làm sai lệch tín hiệu.

Biến tần

Biến tần điều chỉnh tốc độ quạt theo tín hiệu điều khiển. Khi cửa mở, hệ có thể tăng tốc để bù lưu lượng; khi cửa đóng, tốc độ có thể giảm để tránh quá áp.

Thuật toán điều khiển cần đủ ổn định. Nếu phản ứng quá nhanh hoặc tín hiệu cảm biến không ổn định, quạt có thể tăng giảm tốc liên tục.

Biến tần là một phương án kiểm soát, không phải yêu cầu mặc định cho mọi hệ.

Tủ điện và hệ điều khiển

Tủ điện nhận tín hiệu báo cháy, điều khiển quạt, damper, biến tần và cơ cấu xả áp nếu có.

Tủ cũng có thể giám sát trạng thái chạy, lỗi và vị trí thiết bị theo phạm vi hồ sơ.

Logic điều khiển phải thống nhất với ma trận nguyên nhân – kết quả. Quạt chạy nhưng damper chưa mở đúng vẫn có thể khiến hệ không đạt chức năng.

Cửa và kết cấu buồng thang

Cửa chống cháy, tay co cửa, gioăng, bản lề, tường và các lỗ xuyên ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí rò.

Nếu tay co không đưa cửa về trạng thái đóng, diện tích thoát khí tăng và áp suất trong buồng thang có thể giảm. Nếu cửa bị lệch hoặc gioăng hỏng, lượng rò khác đáng kể so với giả thiết.

Vì vậy, cửa không nên được coi là hạng mục độc lập với hệ tăng áp.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Packaged

Các phương án cấp gió tăng áp phổ biến

Cấp gió một điểm

Trong phương án này, không khí được cấp vào buồng thang tại một vị trí, thường gần đầu trên hoặc đầu dưới tùy thiết kế.

Cấu hình có ít đường ống và miệng cấp hơn. Tuy nhiên, với buồng thang cao, hiệu ứng ống khói và tổn thất có thể làm áp suất giữa các tầng chênh lệch đáng kể.

Phương án chỉ phù hợp khi tính toán chứng minh phân bố áp suất đáp ứng các trạng thái thiết kế.

Cấp gió nhiều điểm

Không khí được phân phối qua trục và cấp tại nhiều tầng hoặc nhiều vùng chiều cao.

Phương án có thể giúp phân phối khí đồng đều hơn, nhưng cần cân bằng lưu lượng tại các miệng. Số lượng damper và điểm cần bảo trì cũng tăng.

Không nên mặc định cấp nhiều điểm luôn tốt hơn. Cấu hình phải phù hợp chiều cao, mặt bằng và chiến lược kiểm soát.

Tăng áp kết hợp buồng đệm

Một số công trình có buồng đệm giữa hành lang và buồng thang. Buồng đệm và cầu thang có thể được bảo vệ bằng các cấp áp suất hoặc phương án cấp khí khác nhau.

Mục tiêu là tạo hướng dòng khí từ khu vực được bảo vệ nhiều hơn về phía khu vực có nguy cơ chứa khói.

Không nên sao chép cấu hình giữa các dự án khi chưa kiểm tra cách tổ chức thoát nạn và hồ sơ an toàn cháy.

Xem Thêm Thiết Bị Thông Gió Thu Hồi Nhiệt: Giải Pháp Không Khí Sạch Và Tiết Kiệm Năng Lượng

Hệ thống tăng áp và hút khói khác nhau thế nào?

Hệ thống tăng áp cầu thang đưa không khí vào khu vực cần bảo vệ để tạo áp suất dương tương đối. Hệ thống hút khói đưa khói khỏi khu vực cháy và tạo xu hướng áp suất thấp tại vùng hút.

Tăng áp thường được sử dụng cho buồng thang, buồng đệm hoặc khu vực được xác định trong hồ sơ. Hút khói có thể phục vụ hành lang, tầng hầm, atrium hoặc zone cháy.

Hai hệ không thay thế trực tiếp cho nhau. Tăng áp hạn chế khói vào cầu thang nhưng không thu khói khỏi hành lang. Hút khói đưa khói ra ngoài nhưng không mặc định bảo vệ buồng thang.

Khi hoạt động đồng thời, áp suất do hệ hút khói tạo ra phía hành lang có thể làm tăng chênh áp qua cửa cầu thang. Sự phối hợp này cần được kiểm tra để vừa kiểm soát khói vừa bảo đảm cửa vẫn sử dụng được.

Tăng áp cầu thang và cấp khí bù khác nhau thế nào?

Tăng áp cấp không khí vào khu vực cần bảo vệ nhằm tạo chênh áp.

Khí bù được cấp vào khoang hút khói để thay thế lượng khói và không khí đã bị hút ra. Mục tiêu chính là duy trì cân bằng dòng khí và hỗ trợ hệ hút hoạt động.

Hai hệ đều có thể sử dụng quạt cấp và đường ống, nhưng khu vực phục vụ và mục tiêu áp suất khác nhau.

Không nên đưa khí bù trực tiếp vào buồng thang rồi gọi đó là hệ tăng áp nếu chưa kiểm tra chiến lược kiểm soát khói của công trình.

Những yếu tố ảnh hưởng hiệu quả tăng áp

Độ kín của buồng thang là yếu tố quan trọng. Tổng khe rò càng lớn, quạt càng cần nhiều lưu lượng để tạo cùng mức chênh áp.

Chiều cao công trình ảnh hưởng phân bố áp suất. Hiệu ứng ống khói có thể tạo chênh lệch đáng kể giữa phần trên và phần dưới.

Nhiệt độ trong và ngoài nhà ảnh hưởng mật độ không khí. Mức chênh nhiệt thay đổi theo mùa, do đó trạng thái bất lợi không nhất thiết xuất hiện trong ngày chạy thử.

Gió tác động lên mặt đứng làm áp suất tại các cửa thay đổi. Tầng ở phía đón gió và tầng khuất gió có thể có điều kiện khác nhau.

Trạng thái cửa ảnh hưởng trực tiếp đến hệ. Một cửa không tự đóng có thể làm chênh áp toàn buồng thang giảm.

Hệ hút khói tại hành lang làm thay đổi áp suất phía ngoài. Nếu hút sai zone hoặc lưu lượng không phù hợp, chênh áp và lực mở cửa có thể khác thiết kế.

Khi nào công trình cần hệ thống tăng áp cầu thang?

Không thể xác định chỉ dựa trên tên gọi của công trình. Yêu cầu phụ thuộc loại buồng thang, công năng, chiều cao phòng cháy chữa cháy, số tầng, tầng hầm, tổ chức thoát nạn, buồng đệm, hành lang và giải pháp bảo vệ chống khói tổng thể.

QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 là các căn cứ quan trọng cần được đối chiếu trong phạm vi áp dụng. Quy chuẩn gốc có hiệu lực từ ngày 16/01/2023; các nội dung không được nêu trong Sửa đổi 1 tiếp tục thực hiện theo QCVN 06:2022/BXD.

Đối với một dự án cụ thể, doanh nghiệp cần kiểm tra hồ sơ thiết kế, thời điểm thực hiện, quy định chuyển tiếp, tiêu chuẩn được chấp thuận và yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Bài viết tổng quan không nên được dùng để tự kết luận một công trình bắt buộc hoặc không bắt buộc bố trí tăng áp.

Cách lựa chọn và đánh giá hệ thống tăng áp cầu thang

Trước hết, cần xác định chính xác khu vực được bảo vệ, gồm buồng thang, buồng đệm, sảnh và không gian liền kề.

Tiếp theo là xác định các trạng thái cửa theo kịch bản. Hệ cần được đánh giá khi cửa đóng, một cửa mở hoặc nhiều cửa mở nếu hồ sơ yêu cầu.

Tổng lượng rò phải được xác định từ khe cửa, gioăng, lỗ xuyên, trục kỹ thuật và kết cấu. Độ kín thực tế sau thi công có thể khác giả thiết ban đầu.

Chênh áp và dòng khí qua cửa cần được xác định theo tài liệu áp dụng. Không nên sử dụng một giá trị duy nhất cho mọi công trình.

Lưu lượng quạt được tính từ lượng rò, diện tích cửa mở và điều kiện áp suất. Diện tích sàn buồng thang không phải cơ sở đủ để chọn quạt.

Phương án cấp một điểm, nhiều điểm hoặc phân vùng theo chiều cao cần được lựa chọn theo phân bố áp suất dự kiến.

Cửa xả áp, biến tần hoặc phương án kết hợp phải duy trì hệ trong phạm vi điều khiển ổn định.

Sau khi lựa chọn thiết bị, ma trận điều khiển phải làm rõ quạt, damper, cảm biến và hệ hút khói hoạt động theo zone nào.

Cuối cùng, hệ phải được chạy thử và đo kiểm tại các tầng bất lợi. Việc quạt đã chạy không chứng minh áp suất và dòng khí đã đạt.

Dấu hiệu hệ tăng áp hiện tại có thể không đáp ứng

Cửa thoát nạn khó mở khi quạt hoạt động có thể liên quan đến chênh áp cao, tay co cửa hoặc sai lệch cơ khí. Cần đo cả áp suất và lực mở trước khi điều chỉnh hệ.

Quạt chạy nhưng không tạo được chênh áp có thể do đường ống rò, damper chưa mở, chiều quay sai, cửa đang mở hoặc buồng thang quá hở.

Chênh áp khác biệt lớn giữa các tầng có thể liên quan đến phương án cấp một điểm, hiệu ứng ống khói hoặc mất cân bằng tại miệng cấp.

Hệ dùng biến tần nhưng tốc độ dao động liên tục có thể do cảm biến, vị trí lấy áp hoặc thuật toán điều khiển.

Cửa xả áp mở liên tục có thể do ngưỡng hiệu chỉnh thấp hoặc lưu lượng quạt quá lớn. Cửa không mở khi áp suất cao có thể liên quan kẹt cơ khí hoặc hiệu chỉnh sai.

Sau khi cải tạo, thay cửa, bổ sung lỗ xuyên hoặc thay đổi hành lang, đặc tính rò và mạng áp suất có thể thay đổi. Hệ cần được kiểm tra lại thay vì giả định vẫn đáp ứng như ban đầu.

Những sai lầm thường gặp

Sai lầm phổ biến là chọn quạt theo diện tích cầu thang. Diện tích không phản ánh tổng lượng rò, số cửa mở và tổn thất đường cấp.

Chỉ đo chênh áp khi mọi cửa đóng cũng không phản ánh trạng thái thoát nạn thực tế.

Tăng công suất quạt để khắc phục mọi vấn đề có thể làm cửa khó mở và gây quá áp.

Bỏ qua độ kín khiến quạt lớn vẫn không đạt chênh áp nếu không khí thất thoát qua quá nhiều vị trí.

Không bố trí hoặc hiệu chỉnh xả áp phù hợp làm hệ khó đáp ứng đồng thời trạng thái cửa mở và đóng.

Đặt cảm biến tại vị trí không đại diện có thể khiến điều khiển dựa trên tín hiệu sai.

Không phối hợp với hút khói hành lang làm dòng khí qua cửa không có đường thoát phù hợp.

Dùng quạt thông gió chỉ vì có cùng lưu lượng mà không kiểm tra điểm làm việc, điều khiển, nguồn điện và hồ sơ kỹ thuật là cách lựa chọn thiếu cơ sở.

Không kiểm tra lực mở cửa có thể dẫn đến tình trạng áp suất đạt nhưng tuyến thoát nạn khó sử dụng.

Báo giá hệ thống tăng áp cầu thang phụ thuộc vào gì?

Chi phí phụ thuộc số lượng buồng thang, buồng đệm và số zone điều khiển.

Chiều cao công trình ảnh hưởng chiều dài trục, số lượng miệng cấp, damper và tổn thất áp suất.

Lưu lượng và tổng áp suất quyết định cấu hình quạt. Các thông số này phụ thuộc độ rò và trạng thái cửa, không thể xác định chính xác chỉ từ diện tích.

Phương án cấp một điểm hoặc nhiều điểm làm thay đổi số lượng đường ống và miệng cấp.

Giải pháp điều khiển áp suất có thể gồm cửa xả áp, cảm biến, biến tần và tủ điều khiển.

Phần ống gió còn phụ thuộc kích thước, vật liệu, độ kín, treo đỡ và yêu cầu chịu lửa nếu áp dụng.

Điều kiện công trình mới hoặc cải tạo, vị trí đặt quạt, không gian shaft, chiều cao thi công và khả năng vận chuyển cũng ảnh hưởng báo giá.

Phạm vi đo chênh áp, kiểm tra lực mở cửa và thử liên động cần được làm rõ trước khi lập chi phí.

Xem Thêm Thiết Bị Thông Gió Thu Hồi Nhiệt: Giải Pháp Khí Tươi Sạch Và Tối Ưu Năng Lượng Toàn Diện

Phạm vi tư vấn liên quan tại HRT

Tiếp nhận thông tin công trình

HRT tiếp nhận loại công trình, mặt bằng, hiện trạng HVAC, vị trí buồng thang, phòng kỹ thuật, shaft và bản vẽ nếu có.

Các yêu cầu chuyên ngành an toàn cháy cần được đối chiếu với hồ sơ thực tế trước khi kết luận.

Khảo sát hiện trạng HVAC và thông gió

HRT có thể khảo sát quạt, ống gió, cửa lấy gió, cửa xả, damper, phòng kỹ thuật và sự phối hợp với hệ HVAC đang vận hành.

Nội dung khảo sát có thể hỗ trợ nhận diện những điểm liên quan giữa hệ thông gió, điều hòa và chế độ kiểm soát khói.

Kiểm tra mối liên hệ với các hệ HVAC

Hệ tăng áp có thể tương tác với hút khói, AHU, FCU, Chiller, VRV/VRF, Packaged/Rooftop và hệ thông gió hiện hữu.

HRT có thể xem xét sự phối hợp của các hệ HVAC theo điều kiện thực tế nhưng không đưa ra kết luận thay cho hồ sơ chuyên ngành PCCC khi chưa có đủ dữ liệu.

Tư vấn hệ HVAC phù hợp

HRT có thể tư vấn hệ thông gió, AHU/FCU, Chiller, VRV/VRF, Packaged/Rooftop hoặc phương án kết hợp sau khi khảo sát và đánh giá nhu cầu công trình.

Phạm vi này không mặc định bao gồm thiết kế, thẩm duyệt hoặc nghiệm thu hệ PCCC.

Lập báo giá theo điều kiện thực tế

Báo giá có thể làm rõ các hạng mục HVAC và thông gió thuộc phạm vi, điều kiện triển khai và những phần chưa bao gồm.

Các hạng mục chuyên ngành PCCC cần được xác nhận riêng theo hồ sơ, năng lực và yêu cầu pháp lý thực tế.

Tư vấn vận hành và phạm vi bảo trì

HRT có thể tư vấn các lưu ý về vận hành và phạm vi bảo trì đối với quạt, damper, đường ống và hệ điều khiển liên quan sau khi kiểm tra hiện trạng.

Phạm vi bảo trì cần được xác định theo tình trạng thiết bị và trách nhiệm của từng hệ thống trong hồ sơ công trình.

Kết luận

Hệ thống tăng áp cầu thang cấp không khí vào buồng thang hoặc khu vực cần bảo vệ để tạo chênh áp, qua đó hạn chế khói xâm nhập trong tình huống cháy.

Hệ thống phải được đánh giá ở cả trạng thái cửa đóng và cửa mở. Chênh áp quá thấp có thể không đạt mục tiêu kiểm soát khói, trong khi chênh áp quá cao có thể làm cửa thoát nạn khó mở.

Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào độ kín buồng thang, số cửa mở, chiều cao công trình, hiệu ứng ống khói, gió, quạt, trục cấp, cửa xả áp, hệ hút khói và ma trận điều khiển.

Không thể lựa chọn quạt chỉ bằng diện tích hoặc một thông số áp suất duy nhất. Các giá trị phải được xác định theo hồ sơ công trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn được áp dụng và kết quả đo kiểm.

Doanh nghiệp đang kiểm tra sự phối hợp giữa hệ thống tăng áp cầu thang, hút khói và HVAC có thể liên hệ HRT để được hỗ trợ khảo sát hiện trạng, đánh giá các hệ HVAC liên quan và lập báo giá theo phạm vi thực tế. Các yêu cầu chuyên ngành PCCC cần được đối chiếu với hồ sơ thiết kế và cơ quan có thẩm quyền.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

FAQ: Câu hỏi thường gặp về hệ thống tăng áp cầu thang

Hệ thống tăng áp cầu thang là gì?

Hệ thống tăng áp cầu thang sử dụng quạt để cấp không khí vào buồng thang, tạo áp suất cao hơn khu vực liền kề nhằm hạn chế khói xâm nhập khi cháy.

Hệ tăng áp có hút khói ra ngoài không?

Không. Hệ tăng áp cấp không khí vào khu vực cần bảo vệ. Hệ hút khói có nhiệm vụ thu và đưa khói khỏi khu vực cháy.

Vì sao cửa cầu thang khó mở khi quạt tăng áp chạy?

Chênh áp tác động lên cánh cửa và làm tăng lực mở. Tay co, gioăng, bản lề, kích thước và tình trạng cơ khí của cửa cũng ảnh hưởng.

Hệ tăng áp có cần cửa xả áp không?

Tùy phương án thiết kế. Cửa xả áp có thể được dùng để hạn chế áp suất quá cao khi cửa đóng. Một số hệ dùng biến tần hoặc giải pháp kết hợp.

Có bắt buộc dùng biến tần không?

Không thể kết luận chung. Biến tần là một phương án điều chỉnh lưu lượng và áp suất; cấu hình phải dựa trên chiến lược điều khiển của hệ.

Tăng áp cầu thang có cần phối hợp với hút khói không?

Có thể cần. Không khí đi từ cầu thang ra hành lang phải có đường thoát phù hợp, trong khi hệ hút khói ảnh hưởng trực tiếp đến áp suất phía ngoài cửa.

Có thể chọn quạt theo diện tích buồng thang không?

Không. Cần xác định tổng lượng rò, trạng thái cửa, lưu lượng qua cửa mở, chiều cao và tổn thất của hệ thống.

Có thể dùng quạt thông gió làm quạt tăng áp không?

Chỉ có thể xem xét khi quạt, nguồn điện, đường cấp và hệ điều khiển đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hồ sơ tăng áp. Lưu lượng giống nhau chưa đủ để kết luận.

Kiểm tra hệ tăng áp gồm những nội dung nào?

Cần kiểm tra liên động quạt và damper, chênh áp tại các tầng, trạng thái cửa đóng và mở, dòng khí qua cửa, lực mở cửa, cửa xả áp và sự phối hợp với hút khói.

HRT có thiết kế hoặc thẩm duyệt hệ PCCC không?

Thông tin hiện có chỉ xác nhận HRT có thể khảo sát công trình, kiểm tra hiện trạng HVAC, tư vấn hệ thông gió và HVAC, lập báo giá theo điều kiện thực tế, đồng thời tư vấn vận hành và phạm vi bảo trì. Phạm vi chuyên ngành PCCC cần được xác nhận riêng theo hồ sơ và năng lực thực tế.