Thông gió nhà xưởng không nên được lựa chọn chỉ dựa trên diện tích, số lượng quạt hoặc một mức trao đổi không khí áp dụng chung. Khi từng khu vực có tải nhiệt, bụi, khói, hơi, khí, mùi, độ ẩm, lịch vận hành hoặc yêu cầu áp suất khác nhau, doanh nghiệp có thể cần thiết kế hệ riêng thay vì kết nối tất cả vào một mạng cấp – hút. Phương án đó có thể là hút cục bộ tại nguồn, cấp khí bù, thải nhiệt, hút bụi hoặc kiểm soát áp suất theo từng khu vực. Bài viết dưới đây được đội ngũ HRT biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp xác định khi nào cần khảo sát, tính toán và lựa chọn hệ thống phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.

Thông gió nhà xưởng là gì?

Thông gió nhà xưởng là quá trình tổ chức dòng không khí để đưa khí thay thế vào khu vực sản xuất, đồng thời thu gom và thải nhiệt, hơi ẩm, mùi hoặc chất ô nhiễm ra khỏi môi trường làm việc. Hệ thống có thể phục vụ toàn bộ nhà xưởng, một khu sản xuất, một nhóm máy hoặc một nguồn phát sinh cụ thể.

Khác với văn phòng hoặc không gian thương mại, môi trường nhà xưởng thường có thêm máy móc, nguyên liệu, dây chuyền và quy trình sản xuất. Các yếu tố này có thể phát sinh nhiệt, bụi, khói, sương, hơi hoặc khí với đặc tính khác nhau. Vì vậy, thông gió công nghiệp không chỉ hướng đến tiện nghi nhiệt mà còn có thể đóng vai trò kiểm soát chất lượng không khí tại nơi làm việc.

OSHA xem thông gió là một trong những biện pháp kiểm soát kỹ thuật quan trọng trong môi trường công nghiệp. Hệ thống thông gió công nghiệp thường sử dụng kết hợp cấp khí và hút khí để kiểm soát phát thải, mức phơi nhiễm và các nguy cơ hóa học trong khu vực làm việc.

Thông gió nhà xưởng khác làm mát nhà xưởng thế nào?

Thông gió và làm mát có thể phối hợp nhưng không phải cùng một chức năng. Thông gió chủ yếu trao đổi không khí và kiểm soát hướng dòng khí. Làm mát hướng đến giảm nhiệt độ hoặc cải thiện điều kiện nhiệt tại khu vực sử dụng.

Thông gió có thể hỗ trợ thải nhiệt khi không khí ngoài trời có trạng thái phù hợp. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ và độ ẩm ngoài trời cao, tăng lưu lượng khí vào chưa chắc làm điều kiện trong xưởng dễ chịu hơn. Không khí nóng ẩm còn có thể làm tăng tải nhiệt và tải ẩm cho khu vực đang sử dụng điều hòa.

WHO lưu ý rủi ro nhiệt tại nơi làm việc không chỉ phụ thuộc nhiệt độ không khí. Mức độ ảnh hưởng còn liên quan đến độ ẩm, bức xạ nhiệt, chuyển động không khí, cường độ lao động và trang phục bảo hộ. Vì vậy, đánh giá nhà xưởng nóng không nên chỉ dựa trên nhiệt kế hoặc số lượng quạt đang hoạt động.

Khi nhà xưởng cần duy trì nhiệt độ hoặc độ ẩm trong một phạm vi cụ thể, doanh nghiệp có thể phải xem xét hệ điều hòa như Chiller, VRV/VRF, Packaged/Rooftop, AHU hoặc phương án kết hợp. Không nên mặc định hệ thông gió có thể thay thế nguồn lạnh.

Hệ thông gió chung và hệ riêng là gì?

Hệ thông gió chung phục vụ nhiều khu vực hoặc phần lớn không gian nhà xưởng. Hệ có thể gồm các quạt hút mái, quạt gắn tường, quạt cấp, louver và mạng ống gió phân phối chung.

Hệ riêng phục vụ một công đoạn, một phòng, một khu sản xuất hoặc một nhóm nguồn có đặc điểm tương đồng. Hệ riêng không nhất thiết đồng nghĩa mỗi máy phải có một quạt độc lập. Một mạng hút cục bộ có thể kết nối nhiều máy nếu các nguồn tương thích, hệ thống được tính toán đầy đủ và các nhánh có khả năng cân bằng.

Việc tách hệ thường được xem xét khi khu vực có tải nhiệt, chất ô nhiễm, lịch vận hành hoặc yêu cầu áp suất khác đáng kể so với phần còn lại. Mục tiêu của việc tách là kiểm soát đúng nguồn, hạn chế phát tán chéo và vận hành theo nhu cầu thực tế.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp VRV

Khi nào nhà xưởng cần thiết kế hệ thông gió riêng?

Khi nào nhà xưởng cần hệ thống riêng

Khi có nguồn bụi, khói, hơi hoặc khí tập trung

Nguồn phát sinh tập trung tại máy, bể, bàn thao tác, lò hoặc dây chuyền thường cần được đánh giá theo hướng hút gần nguồn. Nếu chỉ dùng quạt hút chung trên mái hoặc cuối nhà xưởng, chất ô nhiễm có thể phải đi qua vùng làm việc trước khi được đưa ra ngoài.

Hút cục bộ tại nguồn, còn gọi là Local Exhaust Ventilation, được thiết kế để thu giữ chất ô nhiễm tại hoặc gần nơi phát sinh. Một hệ điển hình có thể gồm chụp hút, đường ống, thiết bị làm sạch không khí, quạt và ống xả.

NIOSH ghi nhận hệ hút cục bộ thường được sử dụng để thu bụi tại các công đoạn như nghiền, sàng, sấy, đóng bao và chuyển tải. Bụi được thu gần nguồn rồi vận chuyển qua đường ống đến thiết bị lọc hoặc thu gom.

Khói hàn, bụi cắt, sương dầu, hơi từ bể hoặc mùi tại một công đoạn là những ví dụ cần được đánh giá cụ thể. Tuy nhiên, không nên mặc định cùng một loại chụp hút, lưu lượng hoặc quạt có thể áp dụng cho mọi nguồn.

Khi từng khu vực có tải nhiệt khác nhau

Khu vực có lò, máy sấy, máy ép, máy nén hoặc thiết bị công suất lớn có thể phát sinh nhiệt nhiều hơn đáng kể so với khu đóng gói hoặc kho phụ trợ. Nếu các khu này dùng chung một hệ thống, lưu lượng cần cho khu nóng có thể quá lớn đối với những phần còn lại.

Trong trường hợp đó, hệ thải nhiệt riêng cho khu máy hoặc khu công nghệ có thể thuận lợi hơn. Phương án cần xem xét vị trí nguồn nhiệt, mức phát sinh, điều kiện khí ngoài trời, hướng cấp khí và đường thải khí nóng.

Không nên chọn lưu lượng chỉ theo thể tích xưởng hoặc một mức ACH chung. Hai khu có cùng diện tích nhưng khác lượng nhiệt từ máy móc có thể cần phương án rất khác nhau.

Khi khu sạch nằm cạnh khu có bụi hoặc mùi

Một nhà xưởng có thể đồng thời có khu lắp ráp sạch, khu gia công phát sinh bụi, kho nguyên liệu và khu xử lý bề mặt. Nếu dòng khí không được tổ chức đúng, bụi hoặc mùi có thể di chuyển từ khu phát sinh sang khu cần bảo vệ.

Khi đó, hệ riêng có thể được sử dụng để tạo hướng dòng khí mong muốn. Khu sạch hơn có thể cần được cấp khí chủ động, trong khi khu phát sinh được hút và giữ ở trạng thái áp suất thấp hơn tương đối.

NIOSH mô tả thông gió định hướng là cách tổ chức không khí từ khu vực sạch hơn về khu vực có nguy cơ ô nhiễm cao hơn, qua đó hạn chế chất ô nhiễm di chuyển ngược sang khu cần bảo vệ. Tuy nhiên, kết quả thực tế còn phụ thuộc độ kín vách, cửa, lưu lượng và hoạt động của các hệ thống liên quan.

Khi các nguồn phát sinh không tương thích

Nhiều nguồn bụi, hơi hoặc khí không nên tự động kết nối vào cùng một mạng. Việc dùng chung có thể gây nhiễm chéo sản phẩm, làm vật chất bám trong đường ống hoặc tạo điều kiện không phù hợp tại thiết bị xử lý.

Trong một số trường hợp, các chất khác nhau còn có thể làm phát sinh nguy cơ khi trộn lẫn. Do đó, quyết định dùng chung hay tách hệ phải dựa trên vật liệu, trạng thái chất ô nhiễm, quy trình và hồ sơ an toàn thực tế.

Không nên kết luận một dòng khí có thể ghép chung chỉ vì hai máy đặt gần nhau. Khoảng cách ngắn không giải quyết được sự khác biệt về tính chất nguồn hoặc yêu cầu xử lý.

Khi các khu vận hành theo lịch khác nhau

Một dây chuyền có thể hoạt động liên tục, trong khi khu vực khác chỉ chạy theo ca hoặc theo đơn hàng. Nếu tất cả dùng chung một quạt, hệ có thể phải vận hành toàn bộ dù chỉ có một khu đang sản xuất.

Chia hệ hoặc chia zone có thể hỗ trợ điều khiển theo lịch. Tuy nhiên, việc đóng một số damper hoặc nhánh hút làm thay đổi lưu lượng và áp suất của mạng. Hệ phải được thiết kế để quạt vẫn hoạt động tại điểm phù hợp khi số lượng nhánh thay đổi.

Doanh nghiệp không nên đóng tùy ý các nhánh của hệ hiện hữu nếu chưa đánh giá ảnh hưởng đến quạt, vận tốc đường ống và thiết bị thu gom.

Xem Thêm Hệ Thống Thông Gió Là Gì? Phân Loại Và Ứng Dụng

Khi hệ hút lớn nhưng thiếu khí bù

Mọi lượng khí được hút khỏi nhà xưởng phải được thay thế bằng một lượng khí đi vào. Dòng khí này có thể vào qua hệ cấp cơ khí, louver, cửa chuyển tiếp hoặc khe hở công trình.

Nếu không có đủ khí bù, nhà xưởng có thể bị âm áp ngoài dự kiến. Dấu hiệu thường gặp gồm cửa khó mở, gió rít qua khe, bụi bị kéo từ bên ngoài hoặc mùi di chuyển từ khu vực khác.

Thiếu khí bù cũng có thể khiến quạt không đạt lưu lượng dự kiến. Trong một số hệ hút hơi, NIOSH yêu cầu phải có hệ không khí thay thế để bù cho lượng khí đã được thải ra khỏi công trình.

Vị trí cấp khí bù phải được xem xét cùng chụp hút. Nếu khí cấp tạo dòng ngang mạnh qua nguồn, hiệu quả thu giữ có thể giảm và chất ô nhiễm bị đẩy qua vùng hô hấp của người lao động.

Khi hệ thống chung làm phát tán chéo

Mùi hoặc bụi xuất hiện ở khu vực không phát sinh là dấu hiệu cần kiểm tra đường dòng khí và cấu hình mạng. Nguyên nhân có thể liên quan đến chênh áp nhánh, khí đi ngược khi một quạt dừng, damper không phù hợp hoặc vị trí xả gần cửa lấy gió.

Trong một số ứng dụng công nghiệp, NIOSH khuyến nghị cửa xả phải được bố trí xa cửa lấy khí, cửa ra vào và những vị trí mà khí thải có thể quay lại nhà xưởng.

Giải pháp có thể là tách hệ, điều chỉnh damper, lắp van một chiều, thay đổi vị trí cấp – xả hoặc cân bằng lại mạng. Tuy nhiên, cần khảo sát trước khi kết luận nguyên nhân.

Khi quạt hiện tại không đạt điểm làm việc

Quạt vẫn quay không có nghĩa hệ đang cung cấp đủ lưu lượng. Lưu lượng tại chụp hoặc miệng hút có thể thấp do trở lực đường ống lớn, bộ lọc tắc, damper đóng, cánh quạt bám bẩn hoặc quạt được lựa chọn không đúng điểm làm việc.

OSHA hướng dẫn việc lựa chọn quạt phải dựa trên yêu cầu lưu lượng, áp suất và đặc tính dòng khí. Hệ thống cũng cần được xem xét như một tổng thể gồm chụp hút, đường ống, thiết bị xử lý, quạt và cửa xả.

Không nên giải quyết bằng cách thay động cơ lớn hơn khi chưa đo lưu lượng, áp suất và kiểm tra đường đặc tính quạt. Động cơ lớn không tự làm thay đổi đặc tính khí động của một quạt hoặc khắc phục đường ống thiết kế sai.

Khi nhà xưởng mở rộng hoặc thay đổi dây chuyền

Thêm máy, di chuyển dây chuyền hoặc thay đổi nguyên liệu có thể làm tải nhiệt và lượng chất ô nhiễm khác thiết kế ban đầu. Việc đấu thêm một nhánh vào mạng hiện hữu làm thay đổi tổng lưu lượng và sự phân phối áp suất.

Nếu quạt không còn khả năng dự phòng, nhánh mới có thể làm giảm lưu lượng tại các điểm hút cũ. Đường ống cũng có thể không duy trì được điều kiện vận chuyển phù hợp đối với bụi.

Trước khi mở rộng, doanh nghiệp cần kiểm tra quạt, kích thước đường ống, thiết bị thu gom, khí bù và khả năng vận hành đồng thời của các công đoạn.

Khi yêu cầu nhiệt độ, độ ẩm hoặc áp suất trở nên chặt hơn

Một số khu kiểm tra, lắp ráp, lưu trữ hoặc sản xuất có thể cần điều kiện nhiệt ẩm ổn định hơn khu vực chung. Hệ hút mái hoặc thông gió tự nhiên thường khó duy trì chính xác trạng thái này.

Khi đó, khu vực có thể cần hệ cấp – hút riêng kết hợp lọc, làm lạnh, khử ẩm hoặc điều khiển áp suất. Hệ thông gió chỉ là một phần; nguồn lạnh và thiết bị xử lý không khí phải được lựa chọn theo điều kiện công nghệ.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Chiller

Các dạng hệ riêng thường gặp trong nhà xưởng

Thông gió tổng thể hay hút cục bộ

Hệ hút cục bộ tại nguồn

Hệ này sử dụng chụp hút hoặc kết cấu bao che đặt gần nguồn. Không khí chứa bụi, khói, hơi hoặc khí được thu gom rồi dẫn qua đường ống đến quạt và thiết bị xử lý nếu cần.

Vị trí chụp có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả. Khả năng thu giữ suy giảm nhanh khi khoảng cách từ chụp đến nguồn tăng. Do đó, ưu tiên đưa chụp gần nguồn hoặc bao che một phần thường hiệu quả hơn việc tăng lưu lượng trong khi chụp đặt quá xa.

OSHA cũng yêu cầu hệ hút cục bộ không được kéo bụi, khói, sương, hơi hoặc khí xuyên qua khu vực làm việc của người lao động.

Hệ cấp khí bù

Hệ cấp khí bù đưa không khí thay thế vào khu có lưu lượng hút lớn. Dòng khí có thể được lọc, làm lạnh, khử ẩm hoặc gia nhiệt tùy điều kiện ngoài trời và yêu cầu trong xưởng.

Vị trí cấp cần tránh tạo gió lùa trực tiếp vào người lao động hoặc làm nhiễu dòng thu giữ tại chụp hút. Trong khu điều hòa, tải của khí bù phải được đưa vào tính toán nguồn lạnh.

Hệ thải nhiệt cho khu máy

Hệ thải nhiệt tập trung vào việc đưa khí nóng khỏi khu vực có máy hoặc quy trình phát nhiệt. Không khí thay thế có thể được đưa vào từ khu thấp hơn, trong khi khí nóng được thu tại vị trí phù hợp theo chuyển động thực tế.

Phương án cần dựa trên nhiệt lượng, diện tích nguồn, điều kiện ngoài trời và giới hạn nhiệt độ của khu vực. Không nên chỉ nhân thể tích phòng với một mức ACH để kết luận.

Hệ hút bụi

Hệ hút bụi gồm chụp hoặc bao che, đường ống vận chuyển và thiết bị thu gom bụi. Quạt phải phù hợp với tổng trở lực và tính chất dòng khí.

Bụi khác nhau về kích thước, khối lượng, độ ẩm và đặc tính vật liệu. Vì vậy, không thể dùng một loại bộ lọc hoặc một vận tốc đường ống cho mọi ứng dụng.

OSHA yêu cầu theo dõi chênh áp tại một số hệ hút bụi để phát hiện tắc nghẽn và duy trì trạng thái vận hành.

Hệ hút khói hàn hoặc hơi công nghệ

Khói hàn cần được thu càng gần điểm phát sinh càng tốt mà không cản trở thao tác. Thiết bị hút di động có tay hút linh hoạt là một trong những cấu hình được NIOSH đánh giá cho công việc hàn.

Với hơi từ bể hoặc công đoạn hóa học, hình dạng chụp phải phù hợp với mặt nguồn và cách người lao động thao tác. Không nên đặt chụp khiến hơi bị kéo ngang qua vùng hô hấp.

Hệ kiểm soát áp suất khu vực

Hệ này phối hợp quạt cấp và hút để tạo hướng dòng khí giữa các khu. Khu cần hạn chế bụi hoặc mùi xâm nhập có thể được duy trì ở trạng thái dương áp tương đối. Khu phát sinh chất ô nhiễm có thể cần âm áp tương đối.

Kết quả phụ thuộc độ kín của vách, cửa và các lỗ xuyên. Chỉ tăng lưu lượng quạt mà không kiểm tra độ kín có thể không đạt chênh áp mong muốn.

Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Packaged

Dấu hiệu hệ thông gió hiện tại không đáp ứng

Nhiệt độ tăng cao tại một số vị trí dù quạt đang chạy có thể cho thấy lưu lượng thiếu, phân phối khí không phù hợp hoặc tải nhiệt đã thay đổi. Cần đo trạng thái thực tế và xác định nhiệt từ thiết bị trước khi bổ sung quạt.

Bụi, khói hoặc mùi lan khỏi công đoạn cho thấy khả năng thu giữ có thể không đạt. Nguyên nhân có thể là chụp quá xa, hướng hút sai, lưu lượng thấp hoặc dòng khí ngang làm nhiễu.

Cửa khó mở và gió rít qua khe thường liên quan đến chênh áp, nhưng vẫn cần đo kiểm để xác định. Không nên mặc định chỉ vì nhà xưởng có nhiều quạt hút.

Nhánh gần quạt hút mạnh trong khi nhánh xa yếu thường cho thấy mạng chưa được cân bằng hoặc tổn thất giữa các tuyến khác nhau đáng kể.

Tiếng ồn và rung tăng có thể liên quan đến điểm làm việc, cánh quạt bám bẩn, kết cấu đỡ hoặc vận tốc gió cao. Đây không chỉ là vấn đề tiện nghi mà còn có thể là dấu hiệu hệ thống cần kiểm tra.

Các yếu tố cần khảo sát trước khi thiết kế hệ riêng

Trước tiên, cần xác định quy trình và vật liệu sử dụng. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin về nguồn phát sinh, trạng thái bụi, hơi, khói hoặc khí và thời gian hoạt động. Không nên suy đoán tính chất nguy hiểm nếu chưa có hồ sơ sản phẩm hoặc dữ liệu quy trình.

Vị trí và hình dạng nguồn cũng ảnh hưởng lớn đến phương án. Nguồn cố định có thể bố trí chụp cứng, trong khi nguồn di chuyển hoặc thay đổi vị trí có thể cần cấu hình linh hoạt hơn.

Tải nhiệt phải được xem xét theo máy móc, quy trình, con người và điều kiện ngoài trời. Mức vận hành đồng thời giữa các máy cần được làm rõ.

Mặt bằng, chiều cao xưởng, kết cấu mái, lối đi và vị trí làm việc ảnh hưởng đường ống, vị trí quạt và khả năng bảo trì.

Hệ hiện hữu cần được kiểm tra về lưu lượng, áp suất, quạt, đường ống, damper, khí bù và tình trạng thiết bị thu gom. Chỉ nhìn công suất ghi trên động cơ không đủ để đánh giá khả năng còn lại.

Xem Thêm Thông Gió Thu Hồi Nhiệt Trong HVAC

Cách xác định phương án thông gió nhà xưởng

Xác định mục tiêu kiểm soát

Cần xác định rõ hệ thống nhằm thải nhiệt, hút bụi, hút khói, kiểm soát mùi, thu hơi, cấp khí bù hay duy trì áp suất. Mỗi mục tiêu cần một phương pháp thiết kế khác nhau.

Quyết định thông gió tổng thể hay hút cục bộ

Nguồn phân tán có thể phù hợp với thông gió tổng thể. Nguồn tập trung cần được đánh giá theo hướng hút tại nguồn. Trong nhiều trường hợp, hai hệ phải phối hợp.

Phân chia zone và quyết định tách hệ

Zone có thể được chia theo tính chất nguồn, lịch vận hành, mức độ sạch, áp suất hoặc yêu cầu xử lý. Không nên chia chỉ theo ranh giới kiến trúc.

Xác định lưu lượng và áp suất

Lưu lượng có thể được tính theo nhiệt lượng, khả năng thu giữ, tải ẩm, số người hoặc yêu cầu áp dụng. Quạt phải được chọn theo cả lưu lượng và tổng áp suất.

Một giá trị ACH chỉ mô tả số lần thể tích không khí được thay đổi trong một khoảng thời gian. Chỉ số này không phản ánh đầy đủ khả năng thu giữ tại một nguồn tập trung.

Thiết kế chụp hút và mạng đường ống

Chụp phải được đặt gần nguồn, phù hợp hướng phát tán và không kéo chất ô nhiễm qua người lao động.

Mạng ống phải được tính theo lưu lượng từng nhánh, tổn thất, khả năng cân bằng, vật liệu và nhu cầu vệ sinh. Không nên đấu thêm nhánh mà không tính lại toàn hệ.

Chọn quạt và thiết bị xử lý

Quạt cần đáp ứng điểm làm việc, hiệu suất, nhiệt độ, bụi, độ ẩm và tính ăn mòn của dòng khí.

Thiết bị xử lý phải phù hợp với loại chất ô nhiễm. Không có một thiết bị lọc chung cho mọi loại bụi, hơi hoặc khí.

Thiết kế khí bù và điều khiển

Khí bù phải được xác định theo lượng hút và yêu cầu áp suất. Nếu khu vực có điều hòa, trạng thái nhiệt ẩm của khí bù phải được đưa vào tính tải.

Điều khiển có thể liên động quạt với máy, chạy theo ca hoặc điều chỉnh tốc độ khi phù hợp. BMS chỉ nên được đề cập khi thiết bị tương thích và nằm trong phạm vi dự án.

Đo kiểm và cân bằng

Sau khi hệ thống được triển khai hoặc cải tạo, cần đo lưu lượng, áp suất, hướng dòng khí và trạng thái khí bù.

ASHRAE Standard 41.2 cung cấp phương pháp đo vận tốc và lưu lượng không khí cho mục đích kiểm tra. Việc đo kiểm giúp xác nhận hệ thống thực tế thay vì chỉ dựa trên thông số thiết kế.

Xem Thêm Thiết Bị Thông Gió Thu Hồi Nhiệt: Giải Pháp Không Khí Sạch Và Tiết Kiệm Năng Lượng

Có thể dùng chung hệ thông gió cho nhiều máy không?

Có thể xem xét dùng chung khi các nguồn có tính chất tương thích, lịch vận hành tương đồng và thiết bị xử lý có khả năng đáp ứng tổng tải.

Mạng dùng chung cần có giải pháp cân bằng từng nhánh. Khi một máy dừng, hệ phải tránh hút quá mức tại các nhánh còn lại hoặc làm thay đổi vận tốc vận chuyển ngoài phạm vi phù hợp.

Tách hệ nên được xem xét khi các nguồn khác tính chất, có nguy cơ nhiễm chéo, lịch vận hành rất khác nhau hoặc yêu cầu xử lý riêng.

Không nên nối thêm nhánh tùy ý. Mỗi nhánh mới làm thay đổi trở lực và điểm làm việc, có thể giảm lưu lượng tại các máy đã kết nối trước đó.

Thông gió nhà xưởng có thay thế điều hòa không khí không?

Thông gió có thể hỗ trợ thải nhiệt khi điều kiện ngoài trời thuận lợi và khu vực không yêu cầu kiểm soát nhiệt độ chính xác.

Khi ngoài trời nóng ẩm, tải nhiệt lớn hoặc quy trình cần nhiệt độ, độ ẩm ổn định, thông gió có thể không đáp ứng. Nhà xưởng khi đó cần đánh giá Chiller, VRV/VRF, Packaged/Rooftop, AHU hoặc phương án kết hợp.

Khí bù mang nhiệt và hơi ẩm vào công trình. Nếu khu vực được điều hòa, nguồn lạnh phải đủ khả năng xử lý phần tải này.

Những sai lầm thường gặp khi thiết kế thông gió nhà xưởng

Sai lầm phổ biến là chọn số lượng quạt theo diện tích mà không xác định nguồn nhiệt và chất ô nhiễm.

Dùng cùng một mức ACH cho mọi khu vực cũng không phù hợp. Hút bụi tại máy, thải nhiệt toàn xưởng và kiểm soát mùi cần những cơ sở tính khác nhau.

Dùng thông gió tổng thể cho nguồn tập trung có thể làm chất ô nhiễm đi qua vùng làm việc trước khi được thải.

Chụp hút đặt quá xa nguồn làm giảm khả năng thu giữ. NIOSH cho thấy việc đưa chụp gần nguồn là yếu tố quan trọng đối với hiệu quả của LEV.

Chỉ lắp quạt hút mà không bố trí khí bù có thể làm giảm lưu lượng và gây âm áp không mong muốn.

Chọn quạt chỉ theo lưu lượng mà không tính áp suất khiến quạt không đạt gió thực tế.

Nối thêm nhánh mà không tính lại mạng làm giảm lưu lượng ở các nhánh cũ và gây mất cân bằng.

Không bố trí cửa vệ sinh, vị trí thay lọc và đường tiếp cận quạt làm công tác bảo trì gặp khó khăn.

Cuối cùng, quạt chạy không đồng nghĩa hệ đạt yêu cầu. Hệ thống phải được đo kiểm tại điều kiện vận hành thực tế.

Báo giá hệ thống thông gió nhà xưởng phụ thuộc vào gì?

Chi phí phụ thuộc trước hết vào mục tiêu của hệ thống. Hệ thải nhiệt, hút bụi, hút khói hàn, thu hơi và cấp khí bù có cấu hình khác nhau.

Lưu lượng và tổng áp suất quyết định loại quạt, kích thước đường ống và công suất điện. Số lượng nhánh, chiều dài tuyến, chụp hút và thiết bị xử lý đều ảnh hưởng đến tổng trở lực.

Mạng ống còn phụ thuộc vật liệu, phụ kiện, treo đỡ, cửa vệ sinh và điều kiện thi công.

Thiết bị lọc hoặc thu gom phải được lựa chọn theo tính chất nguồn. Không thể xác định chi phí chính xác khi chưa có thông tin về bụi, hơi hoặc khí.

Hệ cấp khí bù có thể gồm quạt, lọc, ống gió và thiết bị xử lý nhiệt ẩm. Phần điện và điều khiển có thể gồm tủ điện, biến tần, cảm biến và liên động với dây chuyền nếu dự án yêu cầu.

Điều kiện nhà xưởng đang hoạt động, chiều cao lắp đặt, vận chuyển và phạm vi đo kiểm cũng ảnh hưởng báo giá. Vì vậy, không thể báo giá chính xác chỉ dựa trên diện tích xưởng.

Xem Thêm Thiết Bị Thông Gió Thu Hồi Nhiệt: Giải Pháp Khí Tươi Sạch Và Tối Ưu Năng Lượng Toàn Diện

Quy trình tư vấn thông gió nhà xưởng tại HRT

Tiếp nhận thông tin công trình

HRT tiếp nhận loại nhà xưởng, diện tích, chiều cao, khu chức năng, dây chuyền, số người, lịch vận hành, nguồn phát sinh nhiệt, ẩm, bụi, mùi hoặc chất ô nhiễm và bản vẽ nếu có.

Thông tin về nguyên liệu và quy trình cần được đối chiếu theo hồ sơ thực tế trước khi kết luận phương án.

Khảo sát hiện trạng

HRT có thể khảo sát mặt bằng, máy móc, nguồn phát sinh, hệ quạt và đường ống hiện hữu, cửa lấy gió, cửa xả, nguồn điện, không gian lắp đặt và điều kiện tiếp cận bảo trì.

Kiểm tra hiện trạng HVAC

Việc khảo sát có thể xem xét mối liên hệ giữa thông gió với Chiller, VRV/VRF, AHU/FCU, Packaged/Rooftop hoặc hệ đang vận hành.

Nếu nhà xưởng có kiểm soát nhiệt độ, bài toán khí bù cần được đánh giá cùng tải điều hòa.

Phân chia khu vực và xác định nhu cầu

Từng khu được phân tích theo tải nhiệt, nguồn phát sinh, lịch vận hành, hướng dòng khí và yêu cầu áp suất.

Không mặc định toàn bộ nhà xưởng sử dụng cùng một lưu lượng hoặc một kiểu quạt.

Tư vấn hệ HVAC phù hợp

HRT có thể tư vấn hệ thông gió, AHU/FCU, Chiller, VRV/VRF, Packaged/Rooftop hoặc phương án kết hợp theo điều kiện thực tế.

Hệ riêng chỉ nên được đề xuất khi việc khảo sát và phân tích cho thấy hệ chung không phù hợp hoặc không còn đáp ứng.

Lập báo giá theo điều kiện thực tế

Báo giá có thể làm rõ quạt, chụp hút, ống gió, damper, louver, bộ lọc hoặc thiết bị liên quan nếu thuộc phạm vi, điện, điều khiển, nhân công, vận chuyển và các hạng mục chưa bao gồm.

Tư vấn vận hành và bảo trì

HRT có thể tư vấn các lưu ý về vận hành quạt, damper, bộ lọc, chụp hút, cửa lấy gió, cửa xả và hệ điều khiển theo cấu hình thực tế.

Phạm vi bảo trì cần được xác định sau khi kiểm tra tình trạng hệ thống và nhu cầu của doanh nghiệp.

Kết luận

Thông gió nhà xưởng cần được lựa chọn theo nguồn phát sinh và điều kiện vận hành của từng khu vực, không chỉ theo diện tích hoặc số lượng quạt.

Hệ riêng nên được xem xét khi một khu có tải nhiệt, bụi, khói, hơi, khí, mùi, độ ẩm, lịch hoạt động hoặc yêu cầu áp suất khác đáng kể so với phần còn lại. Nguồn ô nhiễm tập trung thường cần được đánh giá theo hướng hút tại nguồn, trong khi hệ hút lưu lượng lớn phải có phương án khí bù phù hợp.

Không phải mọi nhà xưởng đều phải tách thành nhiều hệ độc lập. Quyết định cần dựa trên khảo sát, dữ liệu quy trình, tải nhiệt, tính chất nguồn, lưu lượng, áp suất, mặt bằng và khả năng bảo trì.

Doanh nghiệp đang đánh giá thông gió nhà xưởng có thể liên hệ HRT để được hỗ trợ khảo sát công trình, kiểm tra hiện trạng HVAC, phân tích nhu cầu theo từng khu vực, tư vấn phương án phù hợp và lập báo giá theo điều kiện thực tế.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

FAQ: Câu hỏi thường gặp về thông gió nhà xưởng

Khi nào nhà xưởng cần thiết kế hệ thông gió riêng?

Nhà xưởng nên xem xét hệ riêng khi từng khu có nguồn nhiệt, bụi, khói, hơi, khí, mùi, lịch vận hành hoặc yêu cầu áp suất khác với phần còn lại.

Hút cục bộ là gì?

Hút cục bộ là phương án thu giữ chất ô nhiễm tại hoặc gần nơi phát sinh trước khi chúng phân tán vào khu vực làm việc.

Nhà xưởng nóng có cần lắp thêm quạt không?

Chưa thể kết luận chỉ từ cảm giác nóng. Cần kiểm tra tải nhiệt, lưu lượng hiện hữu, hướng dòng khí, khí bù và điều kiện ngoài trời trước khi lựa chọn.

Quạt hút nhà xưởng có cần khí bù không?

Có. Lượng khí bị hút ra phải được thay thế bằng không khí đi vào qua hệ cấp hoặc đường khí bù phù hợp.

Có thể dùng chung hệ hút cho nhiều máy không?

Có thể xem xét nếu nguồn tương thích, lịch vận hành phù hợp, mạng được tính toán và có khả năng cân bằng. Nguồn khác tính chất hoặc yêu cầu xử lý khác có thể cần tách hệ.

Hệ hút bụi có phải thông gió tổng thể không?

Không. Hệ hút bụi thường thu bụi gần nguồn và vận chuyển đến thiết bị thu gom, còn thông gió tổng thể xử lý không khí của toàn khu vực.

Có thể tính thông gió nhà xưởng chỉ theo ACH không?

Không nên. ACH có thể hữu ích với một số bài toán thông gió tổng thể nhưng không đủ để thiết kế hút cục bộ hoặc kiểm soát một nguồn công nghệ cụ thể.

Vì sao quạt chạy nhưng xưởng vẫn nóng hoặc nhiều bụi?

Nguyên nhân có thể liên quan lưu lượng thiếu, áp suất không đủ, thiếu khí bù, chụp hút sai vị trí, mạng mất cân bằng, bộ lọc tắc hoặc tải sản xuất đã thay đổi.

Thông gió nhà xưởng có thay thế điều hòa không khí không?

Không mặc định. Thông gió trao đổi không khí và hỗ trợ thải nhiệt; điều hòa kiểm soát nhiệt độ và có thể xử lý độ ẩm.

HRT có tư vấn thông gió nhà xưởng không?

HRT có thể hỗ trợ khảo sát công trình, kiểm tra hiện trạng HVAC, phân tích nhu cầu thông gió, tư vấn hệ phù hợp và lập báo giá theo điều kiện thực tế.