Quy Trình Kiểm Tra Quạt AHU Trước Khi Vận Hành

Quạt là bộ phận tạo và duy trì lưu lượng gió trong hệ thống AHU. Trước khi đưa thiết bị vào vận hành, cần kiểm tra tình trạng cơ khí, hệ thống truyền động, động cơ và các kết nối điện. Nếu bỏ qua bước này, quạt có thể gặp tình trạng quay sai chiều, rung động, phát ra tiếng ồn hoặc khiến động cơ làm việc quá tải. Bài viết dưới đây được HRT biên soạn nhằm hướng dẫn quy trình kiểm tra quạt AHU trước khi khởi động, chạy thử và xác nhận điều kiện vận hành.

Vì Sao Cần Kiểm Tra Quạt AHU Trước Khi Đưa Vào Vận Hành?

Kiểm tra trước khi vận hành giúp xác nhận cụm quạt được lắp đặt đúng, các bộ phận chuyển động không bị cản trở và hệ thống điện đáp ứng yêu cầu của thiết bị. Công việc này đặc biệt quan trọng khi AHU mới lắp đặt, vừa hoàn thành sửa chữa hoặc trải qua thời gian dài ngừng hoạt động.

Đảm bảo cụm quạt được lắp đặt đúng kỹ thuật

Quạt cần được cố định chắc chắn trên bệ đỡ, các liên kết cơ khí đúng vị trí và cánh quạt không bị va chạm với vỏ. Bộ cách rung cũng phải được lắp đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nếu khung đỡ hoặc liên kết bị lỏng, quạt có thể rung mạnh khi hoạt động. Tình trạng này ảnh hưởng đến ổ đỡ, động cơ và các bộ phận liên quan.

Hạn chế sự cố động cơ và hệ thống truyền động

Đấu nối điện không đúng, dây đai sai độ căng, puly lệch hoặc ổ đỡ gặp vấn đề đều có thể ảnh hưởng đến quá trình vận hành. Kiểm tra trước khởi động giúp phát hiện các bất thường này trước khi thiết bị chịu tải thực tế.

Xác nhận khả năng vận hành theo thông số thiết kế

Quạt cần có chiều quay, tốc độ, dòng điện và điều kiện làm việc phù hợp với thiết kế. Sau khi chạy thử, kỹ thuật viên cần đánh giá độ rung, tiếng ồn và lưu lượng gió để xác nhận thiết bị hoạt động đúng yêu cầu.

Xem Thêm Quy Trình Thay Lọc Gió AHU Và Kiểm Tra Sau Thay

Chuẩn Bị Trước Khi Kiểm Tra Quạt AHU

Trước khi thao tác, cần xác định cấu tạo quạt, chuẩn bị dụng cụ và thực hiện các biện pháp an toàn. Trình tự kiểm tra phải phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất AHU và động cơ.

Xác định thông số và cấu tạo quạt

Kiểm tra model AHU, loại quạt, công suất động cơ, điện áp, dòng điện định mức, tần số và tốc độ quay. Đối chiếu các thông tin này với hồ sơ thiết kế và nhãn thiết bị.

Cần xác định quạt sử dụng truyền động dây đai, truyền động trực tiếp hay plug fan. Mỗi cấu tạo có yêu cầu kiểm tra riêng. Chẳng hạn, quạt dây đai cần kiểm tra puly và dây đai, trong khi quạt truyền động trực tiếp không có các hạng mục này.

Chuẩn bị dụng cụ kiểm tra

Tùy phạm vi công việc, kỹ thuật viên có thể cần đồng hồ vạn năng, ampe kìm, thiết bị đo rung, máy đo tốc độ vòng quay và thiết bị đo áp suất hoặc lưu lượng gió.

Dụng cụ đo cần phù hợp với đại lượng cần kiểm tra và ở trạng thái hoạt động tốt. Với các phép đo điện, nhân sự thực hiện phải có chuyên môn và tuân thủ quy định an toàn điện.

Đảm bảo an toàn trước khi thao tác

Trước khi kiểm tra cơ khí, cần dừng AHU và cô lập nguồn điện theo quy trình an toàn. Khi cần thiết, thực hiện khóa và treo thẻ cảnh báo để ngăn thiết bị khởi động ngoài ý muốn.

Chỉ mở cửa thăm hoặc tiếp cận cánh quạt khi thiết bị đã dừng hoàn toàn và được xác nhận an toàn. Không đưa tay hoặc dụng cụ vào khu vực có bộ phận chuyển động khi quạt còn khả năng hoạt động.

Xem Thêm Quy Trình Vệ Sinh Dàn Trao Đổi Nhiệt AHU Đúng Kỹ Thuật

Quy Trình Kiểm Tra Cơ Khí Quạt AHU

Kiểm tra cơ khí nhằm xác định các bộ phận của quạt được lắp đặt chắc chắn, không có hư hỏng và có thể chuyển động bình thường.

Kiểm tra cánh quạt và vỏ quạt

Quan sát cánh quạt để phát hiện bụi bám dày, dị vật, nứt, cong hoặc biến dạng. Kiểm tra vỏ quạt và khu vực xung quanh để xác định có dấu hiệu va chạm hay không.

Khoảng hở giữa cánh và vỏ phải phù hợp với cấu tạo thiết bị. Không tự ý điều chỉnh vị trí cánh hoặc thay đổi khoảng hở nếu chưa có hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất.

Kiểm tra trục quạt, gối đỡ và bạc đạn

Kiểm tra độ chắc chắn của trục, gối đỡ và các điểm cố định. Quan sát dấu hiệu rò rỉ chất bôi trơn, ăn mòn hoặc hư hỏng tại khu vực ổ đỡ.

Nếu thiết kế yêu cầu bôi trơn, cần kiểm tra tình trạng và thực hiện theo loại dầu hoặc mỡ, lượng bôi trơn và chu kỳ do nhà sản xuất quy định. Không sử dụng một định lượng chung cho mọi loại bạc đạn.

Kiểm tra bulông, chân đế và bộ cách rung

Kiểm tra bulông cố định quạt, động cơ, khung đỡ và chân đế. Các liên kết phải chắc chắn, không có dấu hiệu lỏng hoặc biến dạng.

Với quạt có bộ cách rung, cần kiểm tra vị trí lắp và tình trạng của các chi tiết này. Nếu AHU sử dụng khóa vận chuyển hoặc thanh cố định chống rung trong quá trình vận chuyển, cần tháo theo hướng dẫn trước khi vận hành.

Kiểm tra khả năng quay tự do của cánh quạt

Sau khi cô lập nguồn điện an toàn, kỹ thuật viên có thể xoay cánh quạt bằng tay theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Cánh cần chuyển động tự do, không bị kẹt hoặc cọ xát với vỏ.

Nếu phát hiện điểm kẹt, tiếng cọ hoặc độ rơ bất thường, cần xác định nguyên nhân trước khi cấp điện. Không cố vận hành quạt khi chưa xử lý tình trạng cơ khí bất thường.

Xem Thêm Quy Trình Đo Và Cân Bằng Lưu Lượng Gió Hệ HVAC

Kiểm Tra Hệ Thống Truyền Động Quạt AHU

Hạng mục kiểm tra truyền động phụ thuộc vào cấu tạo thực tế của quạt. Không áp dụng yêu cầu kiểm tra dây đai cho quạt truyền động trực tiếp.

Kiểm tra dây đai và puly đối với quạt truyền động dây đai

Kiểm tra dây đai để phát hiện vết nứt, mòn, sờn hoặc biến dạng. Đồng thời, kiểm tra puly, rãnh puly và các điểm cố định để xác định tình trạng lắp đặt.

Độ căng dây đai cần được kiểm tra và điều chỉnh theo thông số của nhà sản xuất. Dây quá chùng có thể gây trượt, trong khi dây quá căng làm tăng tải lên trục và ổ đỡ.

Kiểm tra độ thẳng hàng của puly

Puly động cơ và puly quạt cần được căn chỉnh phù hợp để dây đai chạy ổn định. Nếu hai puly lệch nhau, dây đai có thể mòn không đều, rung hoặc trượt trong quá trình vận hành.

Việc căn chỉnh cần sử dụng phương pháp và dụng cụ phù hợp với cấu tạo truyền động.

Kiểm tra khớp nối hoặc liên kết trực tiếp

Đối với quạt truyền động trực tiếp, cần kiểm tra các liên kết giữa động cơ và cụm cánh theo thiết kế. Đối với plug fan, cần kiểm tra độ cố định của cụm rotor, motor và các bộ phận liên quan.

Các liên kết phải chắc chắn, không có dấu hiệu lỏng hoặc cọ xát. Kỹ thuật viên cần đối chiếu với tài liệu của đúng model quạt.

Kiểm tra tấm chắn bảo vệ truyền động

Với quạt có dây đai và puly, tấm chắn bảo vệ phải được lắp đúng vị trí và cố định chắc chắn. Không đưa quạt vào vận hành khi bộ phận truyền động chưa được che chắn theo thiết kế an toàn.

Kiểm Tra Động Cơ Và Hệ Thống Điện Quạt AHU

Động cơ và hệ thống điện quyết định khả năng khởi động, điều khiển và bảo vệ quạt. Các phép kiểm tra điện cần được thực hiện bởi nhân sự có chuyên môn.

Kiểm tra thông số trên nhãn động cơ

Đối chiếu công suất, điện áp, dòng điện định mức, số pha, tần số và tốc độ quay trên nhãn động cơ với hồ sơ thiết kế.

Nguồn điện cấp phải phù hợp với yêu cầu của động cơ. Không sử dụng thông số của một động cơ khác để thay thế khi chưa xác nhận model và cấu hình thực tế.

Kiểm tra dây dẫn, đầu nối và tiếp địa

Kiểm tra cáp cấp nguồn, hộp đấu dây, đầu cực và các điểm kết nối. Đầu nối cần được cố định đúng yêu cầu, không có dấu hiệu cháy sém, lỏng hoặc hư hỏng cách điện.

Đồng thời, kiểm tra kết nối tiếp địa của động cơ và thiết bị. Đây là điều kiện an toàn quan trọng trước khi cấp điện cho quạt.

Kiểm tra thiết bị bảo vệ động cơ

Kiểm tra aptomat, contactor, rơ-le quá tải và các thiết bị bảo vệ được trang bị trong tủ điện. Thông số cài đặt cần phù hợp với nhãn động cơ và hồ sơ thiết kế.

Không tự ý tăng ngưỡng bảo vệ khi thiết bị thường xuyên bị ngắt. Cần xác định nguyên nhân quá tải hoặc bất thường trước khi điều chỉnh.

Kiểm tra biến tần VFD nếu có

Với quạt sử dụng biến tần, cần kiểm tra kết nối nguồn, kết nối động cơ, tín hiệu điều khiển và các thông số cài đặt cơ bản. Tần số vận hành phải nằm trong giới hạn cho phép của động cơ, quạt và tài liệu thiết bị.

Nếu hệ thống có nhiều quạt sử dụng biến tần, cần kiểm tra cấu hình điều khiển theo thiết kế để bảo đảm các quạt hoạt động đúng trình tự và chế độ yêu cầu.

Xem Thêm Quy Trình Súc Rửa Đường Ống Nước Lạnh Chiller

Quy Trình Chạy Thử Quạt AHU Trước Khi Vận Hành

Chạy thử chỉ được thực hiện sau khi các hạng mục kiểm tra cơ khí, truyền động và điện đã hoàn thành. Trong quá trình này, kỹ thuật viên cần theo dõi thiết bị liên tục để phát hiện bất thường.

Kiểm tra điều kiện trước khi cấp điện

Kiểm tra bên trong khoang quạt để bảo đảm không còn dụng cụ, vật liệu thừa hoặc dị vật. Xác nhận các tấm chắn bảo vệ đã được lắp, cửa thăm được đóng và cố định đúng cách.

Đồng thời, kiểm tra trạng thái damper và điều kiện đường gió theo trình tự khởi động của nhà sản xuất. Không vận hành quạt trong điều kiện bị chặn dòng khí trái với yêu cầu thiết kế.

Kiểm tra chiều quay quạt

Thực hiện cấp điện ngắn theo hướng dẫn của nhà sản xuất để xác định chiều quay. Đối chiếu chiều quay thực tế với mũi tên chỉ hướng trên vỏ quạt hoặc tài liệu kỹ thuật.

Nếu quạt quay ngược chiều, cần dừng thiết bị và kiểm tra đấu nối hoặc cấu hình điều khiển. Với động cơ ba pha, việc thay đổi thứ tự pha phải do người có chuyên môn thực hiện sau khi đã cô lập nguồn điện an toàn.

Chạy thử và kiểm tra dòng điện động cơ

Sau khi xác nhận chiều quay, tiến hành chạy thử có kiểm soát. Sử dụng ampe kìm hoặc thiết bị đo phù hợp để kiểm tra dòng điện động cơ trên các pha.

Kết quả cần được đối chiếu với dòng điện định mức trên nhãn động cơ và điều kiện tải thực tế. Nếu dòng điện vượt giới hạn cho phép hoặc có sự chênh lệch bất thường giữa các pha, cần dừng thiết bị để kiểm tra nguồn điện, tải cơ khí và hệ thống điều khiển.

Kiểm tra độ rung và tiếng ồn

Trong quá trình chạy thử, theo dõi độ rung tại động cơ, gối đỡ và cụm quạt. Đồng thời, lắng nghe tiếng ồn để phát hiện tiếng va chạm, tiếng dây đai trượt hoặc âm thanh bất thường từ ổ đỡ.

Nếu xuất hiện rung mạnh hoặc tiếng ồn bất thường, cần dừng quạt và kiểm tra nguyên nhân. Không tiếp tục vận hành chỉ để chờ hiện tượng tự hết.

Kiểm tra lưu lượng gió và áp suất vận hành

Đánh giá lưu lượng gió và áp suất theo điểm làm việc thiết kế. Kết quả đo cần được đối chiếu với thông số quạt và điều kiện thực tế của hệ thống đường gió.

Nếu lưu lượng không đạt, cần kiểm tra chiều quay, tốc độ quạt, trạng thái damper và trở lực hệ thống. Việc quạt quay ổn định không đồng nghĩa lưu lượng gió đã đạt yêu cầu.

Những Lỗi Thường Gặp Khi Kiểm Tra Và Chạy Thử Quạt AHU

Quạt quay ngược chiều

Nguyên nhân có thể liên quan đến thứ tự pha của nguồn điện hoặc cấu hình điều khiển. Quạt quay sai chiều có thể không tạo được lưu lượng và áp suất theo thiết kế.

Cần dừng quạt, kiểm tra sơ đồ điện và xử lý theo hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi chạy thử lại.

Quạt rung mạnh hoặc phát ra tiếng ồn bất thường

Tình trạng này có thể liên quan đến cánh quạt mất cân bằng, liên kết cơ khí lỏng, puly lệch, dây đai sai độ căng hoặc ổ đỡ gặp vấn đề.

Kỹ thuật viên cần kiểm tra từng bộ phận để xác định nguyên nhân. Nếu cần cân bằng động hoặc thay thế linh kiện, phải thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Động cơ có dòng điện vượt thông số cho phép

Dòng điện cao có thể liên quan đến tải cơ khí, điều kiện đường gió, nguồn điện hoặc thông số điều khiển. Không nên tự ý tăng ngưỡng bảo vệ để duy trì hoạt động.

Cần kiểm tra tải, điện áp, dòng điện từng pha và cấu hình biến tần nếu có.

Quạt chạy nhưng lưu lượng gió không đạt

Nguyên nhân có thể do chiều quay sai, tốc độ quạt chưa phù hợp, damper chưa mở đúng hoặc trở lực hệ thống quá lớn.

Cần phân biệt vấn đề thuộc bản thân quạt với vấn đề của đường gió và các thiết bị liên quan. Nếu cần đánh giá chi tiết, phải thực hiện đo lưu lượng và áp suất theo phương pháp phù hợp.

Kết Luận

Quy trình kiểm tra quạt AHU trước khi đưa vào vận hành cần bao gồm kiểm tra cơ khí, hệ thống truyền động, động cơ, điện và chạy thử. Các thông số như chiều quay, dòng điện, độ rung, tiếng ồn và lưu lượng gió cần được đối chiếu với tài liệu thiết bị và hồ sơ thiết kế.

Thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra giúp phát hiện bất thường trước khi vận hành, hạn chế nguy cơ hư hỏng và tạo cơ sở xác nhận thiết bị đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

HRT cung cấp dịch vụ tư vấn, khảo sát, thiết kế, lựa chọn thiết bị, thi công, nghiệm thu, bảo hành và bảo trì hệ thống HVAC. Chủ đầu tư có thể liên hệ HRT để được tư vấn giải pháp phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

Câu Hỏi Thường Gặp Về Kiểm Tra Quạt AHU

Trước khi khởi động quạt AHU cần kiểm tra những gì?

Cần kiểm tra cánh quạt, vỏ quạt, trục, gối đỡ, liên kết cơ khí, hệ thống truyền động, động cơ, dây dẫn, tiếp địa và thiết bị bảo vệ. Sau đó mới thực hiện chạy thử và kiểm tra thông số vận hành.

Có cần kiểm tra chiều quay quạt AHU trước khi vận hành không?

Có. Chiều quay cần được xác nhận theo mũi tên trên vỏ quạt hoặc tài liệu nhà sản xuất. Việc kiểm tra phải thực hiện bằng thao tác chạy thử ngắn có kiểm soát.

Vì sao quạt AHU bị rung khi mới khởi động?

Nguyên nhân có thể liên quan đến cánh quạt mất cân bằng, liên kết lỏng, puly lệch, dây đai sai độ căng hoặc ổ đỡ bị hư hỏng. Cần kiểm tra thực tế trước khi xác định phương án xử lý.

Dòng điện động cơ quạt AHU bao nhiêu là đạt?

Cần đối chiếu dòng điện đo được với dòng điện định mức trên nhãn động cơ và điều kiện tải thực tế. Không có một giá trị chung áp dụng cho mọi loại quạt AHU.

Quạt AHU chạy bình thường có cần đo lưu lượng gió không?

Nếu hồ sơ thiết kế hoặc yêu cầu nghiệm thu quy định lưu lượng, cần đo và đối chiếu với thông số yêu cầu. Quạt quay ổn định không đồng nghĩa lưu lượng gió đã đạt thiết kế.

Khách hàng đánh giá

5.0
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%

Chia sẻ nhận xét về sản phẩm

Đánh giá và nhận xét

Gửi nhận xét của bạn