Quy Trình Thay Lọc Gió AHU Và Kiểm Tra Sau Thay

Lọc gió AHU có nhiệm vụ giữ lại bụi và các hạt ô nhiễm trong không khí, đồng thời bảo vệ những bộ phận phía sau như dàn trao đổi nhiệt và hệ thống cấp gió. Khi lọc bị bẩn, rách hoặc lắp đặt không kín, hiệu quả lọc và lưu lượng gió có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, thay lọc cần thực hiện đúng chủng loại, đúng chiều dòng khí và kiểm tra lại thông số vận hành sau khi hoàn thành. Bài viết dưới đây được HRT biên soạn nhằm hướng dẫn quy trình thay lọc gió AHU và các hạng mục cần kiểm tra sau thay thế.

Khi Nào Cần Thay Lọc Gió AHU?

Thời điểm thay lọc phụ thuộc vào loại lọc, chất lượng không khí đầu vào, thời gian vận hành và điều kiện sử dụng của công trình. Không có một chu kỳ thay thế cố định phù hợp với tất cả hệ thống AHU.

Chênh áp qua lọc đạt giới hạn thay thế

Khi bụi tích tụ trên vật liệu lọc, trở lực dòng khí thường tăng lên. Kỹ thuật viên có thể theo dõi tình trạng này thông qua đồng hồ đo hoặc cảm biến chênh áp lắp trước và sau bộ lọc.

Cần đối chiếu chênh áp thực tế với giới hạn thay thế do nhà sản xuất quy định. Trong đó, initial pressure drop là chênh áp ban đầu của lọc sạch, còn final pressure drop là giới hạn chênh áp cuối được sử dụng để xác định thời điểm thay theo tài liệu kỹ thuật.

Không nên sử dụng một giá trị Pa chung cho mọi cấp lọc và mọi AHU. Khi so sánh, cần lưu ý điều kiện lưu lượng gió tại thời điểm đo vì chênh áp có thể thay đổi theo lưu lượng.

Lọc bị rách, biến dạng hoặc nhiễm ẩm

Lọc cần được kiểm tra trực quan trong quá trình bảo trì. Những dấu hiệu như vật liệu lọc rách, khung cong, túi lọc bị xẹp, đường may bung hoặc bề mặt lọc bị ẩm đều cần được đánh giá.

Nếu vật liệu lọc bị hư hỏng, không khí có thể đi qua vị trí rách hoặc khe hở mà không được lọc đúng yêu cầu. Với lọc bị nhiễm ẩm, cần xác định nguyên nhân trước khi lắp bộ lọc mới để tránh tình trạng tái diễn.

Lọc không còn đáp ứng yêu cầu của hệ thống

Một số công trình có thể thay đổi công năng, mật độ người sử dụng hoặc yêu cầu chất lượng không khí. Khi đó, cấp lọc hiện tại cần được đánh giá lại theo thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng.

Việc thay sang cấp lọc cao hơn không chỉ liên quan đến khả năng giữ bụi mà còn ảnh hưởng đến trở lực của hệ thống. Vì vậy, cần kiểm tra khả năng đáp ứng của quạt và thiết kế AHU trước khi thay đổi chủng loại.

Xem Thêm Quy Trình Vệ Sinh Dàn Trao Đổi Nhiệt AHU Đúng Kỹ Thuật

Chuẩn Bị Trước Khi Thay Lọc Gió AHU

Chuẩn bị đầy đủ thông tin và dụng cụ giúp hạn chế nhầm lẫn trong quá trình thay thế. Đặc biệt, kỹ thuật viên cần xác định đúng loại lọc trước khi tháo bộ lọc cũ.

Xác định đúng loại và thông số lọc thay thế

Cần kiểm tra mã lọc, kích thước dài, rộng, sâu, cấp lọc, số lượng và kiểu khung. Với lọc túi, cần đối chiếu thêm cấu tạo túi và kích thước phù hợp với khung giữ.

Ngoài kích thước, cần kiểm tra lưu lượng định mức, trở lực ban đầu và thông số kỹ thuật của nhà sản xuất. Không nên chỉ chọn lọc dựa trên hình dáng hoặc kích thước bên ngoài vì các bộ lọc có cùng kích thước vẫn có thể khác nhau về hiệu suất và trở lực.

Chuẩn bị dụng cụ và trang bị bảo hộ

Dụng cụ cần thiết có thể gồm đồng hồ đo chênh áp, thiết bị đo lưu lượng gió nếu cần, dụng cụ vệ sinh khoang lọc và túi chứa lọc cũ. Kỹ thuật viên cần sử dụng găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ hoặc trang bị phù hợp với mức độ bụi và nguy cơ ô nhiễm tại công trình.

Các dụng cụ đo phải phù hợp với thông số cần kiểm tra và được bảo đảm tình trạng hoạt động trước khi sử dụng.

Kiểm tra thông số vận hành trước khi thay

Trước khi dừng AHU, cần ghi nhận chênh áp qua từng cấp lọc nếu hệ thống có nhiều tầng lọc. Đồng thời, kiểm tra lưu lượng gió, trạng thái quạt, tốc độ quạt hoặc tần số biến tần VFD nếu có.

Với hệ thống tích hợp BMS, cần ghi nhận giá trị cảm biến chênh áp và các cảnh báo liên quan. Những dữ liệu này là cơ sở để so sánh sau khi thay lọc.

Dừng AHU và cô lập nguồn điện an toàn

Kỹ thuật viên cần thông báo cho bộ phận vận hành trước khi dừng AHU, đặc biệt tại các công trình mà việc ngừng cấp gió có thể ảnh hưởng đến hoạt động bên trong.

Thực hiện dừng thiết bị theo trình tự điều khiển, cô lập nguồn điện theo quy trình an toàn và chờ quạt dừng hoàn toàn. Chỉ mở cửa thăm khi đã bảo đảm thiết bị không thể tự khởi động ngoài ý muốn trong quá trình thao tác.

Xem Thêm Quy Trình Đo Và Cân Bằng Lưu Lượng Gió Hệ HVAC

Quy Trình Thay Lọc Gió AHU Đúng Kỹ Thuật

Quy trình thay lọc cần thực hiện theo cấu tạo thực tế của khoang lọc và hướng dẫn từ nhà sản xuất AHU. Đối với hệ thống có nhiều cấp lọc, cần xác định đúng vị trí của từng bộ lọc trước khi tháo lắp.

Mở cửa thăm và kiểm tra khoang lọc

Sau khi bảo đảm an toàn, kỹ thuật viên mở cửa thăm tại vị trí khoang lọc. Kiểm tra cửa, khóa giữ, khung đỡ và không gian thao tác để xác định tình trạng thực tế.

Cần quan sát dấu hiệu bụi tích tụ, nước hoặc độ ẩm bất thường trong khoang. Nếu phát hiện bụi lọt qua vị trí tiếp xúc giữa lọc và khung, cần kiểm tra gioăng và cơ cấu giữ lọc.

Tháo lọc cũ khỏi khung giữ

Trước khi tháo, cần xác định cách cố định và chiều lắp của bộ lọc. Với lọc dạng tấm hoặc lọc cassette, thực hiện mở chốt, thanh giữ hoặc cơ cấu khóa theo thiết kế. Với lọc túi, cần thao tác nhẹ để tránh làm rách túi và phát tán bụi.

Trong quá trình tháo, không kéo mạnh hoặc làm va đập bộ lọc vào khung. Nếu AHU có nhiều cấp lọc, cần ghi nhận đúng vị trí của từng loại để tránh lắp nhầm khi thay thế.

Thu gom và xử lý lọc cũ

Sau khi tháo, lọc cũ cần được đưa vào túi hoặc vật chứa phù hợp để hạn chế bụi phát tán. Không nên đặt trực tiếp bộ lọc bẩn trong khoang sạch hoặc khu vực có yêu cầu kiểm soát vệ sinh.

Đối với lọc có dấu hiệu ẩm mốc, nhiễm bẩn đặc thù hoặc được sử dụng trong khu vực có yêu cầu vệ sinh cao, cần tuân thủ quy định xử lý chất thải của công trình. Không mặc định mọi loại lọc cũ đều có cùng phương thức xử lý.

Vệ sinh khoang lọc và kiểm tra filter rack

Sau khi tháo lọc, tiến hành vệ sinh bụi tích tụ trong khoang bằng phương pháp phù hợp. Có thể sử dụng thiết bị hút bụi chuyên dụng để hạn chế phát tán bụi sang các bộ phận khác của AHU.

Tiếp theo, kiểm tra filter rack gồm khung đỡ, ray trượt, chốt khóa, gioăng và bề mặt tiếp xúc. Nếu khung bị cong, gioăng bị rách hoặc cơ cấu giữ không còn chắc chắn, cần xử lý trước khi lắp lọc mới.

Đây là bước quan trọng để hạn chế hiện tượng filter bypass, tức không khí đi vòng qua khe hở thay vì đi xuyên qua vật liệu lọc.

Lắp lọc mới đúng chiều dòng khí

Trước khi lắp, kiểm tra lại mã lọc, kích thước và cấp lọc so với yêu cầu ban đầu. Quan sát mũi tên Airflow trên thân lọc và đặt đúng chiều dòng khí thực tế trong AHU.

Với lọc túi, cần bảo đảm các túi được mở đúng cấu tạo, không bị gập, xoắn hoặc mắc vào khung. Với lọc dạng tấm, cần đặt đúng vị trí và chiều lắp theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nếu AHU có nhiều cấp lọc, cần lắp đúng thứ tự thiết kế để không làm thay đổi cấu hình lọc của hệ thống.

Cố định lọc và kiểm tra độ kín

Sau khi đặt lọc vào vị trí, kỹ thuật viên kiểm tra cơ cấu khóa, thanh giữ và gioăng tiếp xúc. Bộ lọc phải được cố định chắc chắn, không bị xê dịch khi quạt vận hành.

Cần kiểm tra các khe hở giữa lọc với khung và giữa những module lọc liền kề. Nếu có khoảng hở, không khí có thể đi tắt qua bộ lọc, làm giảm hiệu quả lọc thực tế.

Đóng cửa thăm và kiểm tra trước khởi động

Kiểm tra lại toàn bộ khoang lọc, bảo đảm không còn dụng cụ, vật liệu vệ sinh hoặc vật lạ bên trong. Đóng cửa thăm, kiểm tra gioăng cửa và cơ cấu khóa.

Chỉ khởi động AHU khi các hạng mục lắp đặt và an toàn đã được xác nhận hoàn tất.

Xem Thêm Quy Trình Súc Rửa Đường Ống Nước Lạnh Chiller

Kiểm Tra AHU Sau Khi Thay Lọc Gió

Sau khi thay lọc, cần kiểm tra lại tình trạng vận hành của AHU. Việc lọc mới đã được lắp đúng vị trí chưa đủ để khẳng định hệ thống đang hoạt động đạt yêu cầu.

Kiểm tra chênh áp qua lọc mới

Khởi động AHU theo quy trình vận hành và chờ hệ thống ổn định trước khi đo. Sử dụng đồng hồ chênh áp hoặc thiết bị đo phù hợp để ghi nhận áp suất trước và sau bộ lọc.

Giá trị đo cần được đối chiếu với thông số ban đầu của lọc mới do nhà sản xuất cung cấp, trong điều kiện lưu lượng tương ứng. Nếu chênh áp bất thường, cần kiểm tra lại chủng loại lọc, chiều lắp, tình trạng khung và các điểm lấy áp.

Không nên kết luận lọc mới bị lỗi chỉ vì chênh áp khác một giá trị tham khảo không cùng điều kiện đo.

Kiểm tra lưu lượng gió và trạng thái quạt

Đo hoặc kiểm tra lưu lượng gió tại các vị trí đo phù hợp, sau đó đối chiếu với thông số thiết kế hoặc dữ liệu vận hành trước khi thay lọc trong điều kiện tương đương.

Đồng thời, kiểm tra trạng thái quạt, tốc độ quay hoặc tần số VFD nếu có. Nếu lưu lượng không đạt, cần xem xét thêm các yếu tố như coil bẩn, damper, quạt và trở lực đường ống gió. Không nên mặc định mọi trường hợp thiếu gió đều xuất phát từ bộ lọc.

Kiểm tra độ kín và hiện tượng lọt khí qua khung lọc

Quan sát các vị trí tiếp xúc giữa lọc, gioăng và khung giữ. Kiểm tra xem bộ lọc có bị xê dịch, biến dạng hoặc xuất hiện khe hở sau khi quạt hoạt động hay không.

Với hệ thống yêu cầu độ sạch cao, cần sử dụng phương pháp kiểm tra độ kín phù hợp với cấp lọc và yêu cầu thiết kế. Không thể đánh giá đầy đủ hiệu quả lọc chỉ bằng quan sát bên ngoài.

Kiểm tra cảnh báo chênh áp trên BMS

Nếu AHU có kết nối BMS, cần kiểm tra giá trị chênh áp hiển thị và so sánh với thiết bị đo thực tế. Trường hợp hai giá trị sai khác bất thường, cần kiểm tra cảm biến, ống lấy áp và các đầu nối.

Không tùy tiện điều chỉnh ngưỡng cảnh báo để xóa tín hiệu báo bẩn lọc. Việc cài đặt phải dựa trên thông số của bộ lọc và yêu cầu vận hành đã được xác nhận.

Kiểm tra tổng thể trạng thái vận hành AHU

Sau khi khởi động, theo dõi tiếng ồn, rung động và trạng thái quạt. Kiểm tra các cảnh báo phát sinh trên bộ điều khiển hoặc BMS nếu có.

Nếu hệ thống xuất hiện bất thường, cần kiểm tra nguyên nhân trước khi bàn giao vận hành. Trường hợp lưu lượng gió không cải thiện sau khi thay lọc, cần đánh giá thêm các bộ phận liên quan như dàn trao đổi nhiệt, damper và quạt.

Xem Thêm Cách Chọn Vị Trí Lắp Đặt Dàn Lạnh VRV Đúng Kỹ Thuật

Những Sai Lầm Cần Tránh Khi Thay Lọc Gió AHU

Chọn lọc mới chỉ dựa vào kích thước

Các bộ lọc có cùng kích thước vẫn có thể khác nhau về cấp lọc, cấu tạo vật liệu và trở lực. Nếu thay sai chủng loại, hệ thống có thể không đạt yêu cầu lọc hoặc làm thay đổi điều kiện vận hành của quạt.

Lắp ngược chiều hoặc làm biến dạng vật liệu lọc

Lắp sai chiều dòng khí, làm gập túi lọc hoặc biến dạng khung có thể ảnh hưởng đến khả năng lọc. Vì vậy, cần kiểm tra mũi tên Airflow và cấu tạo bộ lọc trước khi cố định.

Không kiểm tra gioăng và khe hở filter rack

Bộ lọc mới vẫn có thể không đạt hiệu quả nếu gioăng hỏng hoặc khung giữ bị cong. Không khí đi vòng qua khe hở sẽ làm giảm hiệu quả lọc của toàn bộ cụm.

Chỉ kiểm tra bằng mắt mà không đo thông số sau thay

Quan sát trực quan giúp phát hiện hư hỏng cơ học nhưng không thay thế được việc đo chênh áp và kiểm tra lưu lượng. Các thông số sau thay là căn cứ để đánh giá tình trạng vận hành của AHU.

Thay lọc nhưng không tìm nguyên nhân gây ẩm hoặc bám bẩn bất thường

Nếu lọc bị ẩm, có mùi hoặc bám bẩn nhanh bất thường, cần kiểm tra nguyên nhân liên quan đến môi trường và điều kiện vận hành. Việc chỉ thay lọc mà không xác định nguồn gây ẩm hoặc ô nhiễm có thể khiến sự cố tiếp tục tái diễn.

Hồ Sơ Và Thông Số Cần Ghi Nhận Sau Khi Thay Lọc

Thông tin bộ lọc đã thay

Hồ sơ cần ghi nhận mã AHU, vị trí lắp đặt, loại lọc, cấp lọc, kích thước, số lượng và nhà sản xuất. Thời điểm thay thế cũng cần được lưu lại để theo dõi lịch sử bảo trì.

Thông số vận hành sau thay

Ghi nhận chênh áp qua từng cấp lọc, lưu lượng gió nếu có đo, trạng thái quạt và tần số VFD nếu hệ thống sử dụng biến tần. Với AHU có BMS, cần lưu giá trị cảm biến và trạng thái cảnh báo.

Các phép đo nên đi kèm điều kiện vận hành tại thời điểm kiểm tra để thuận tiện so sánh ở những lần bảo trì tiếp theo.

Lập lịch theo dõi và bảo trì định kỳ

Lịch kiểm tra cần căn cứ vào khuyến nghị của nhà sản xuất, mức độ bụi trong không khí và thời gian vận hành của AHU. Việc theo dõi xu hướng chênh áp giúp xác định tình trạng tích bụi và thời điểm cần thay lọc phù hợp hơn so với việc chỉ dựa vào một mốc thời gian cố định.

Kết Luận

Quy trình thay lọc gió AHU cần được thực hiện đúng chủng loại, chiều dòng khí và yêu cầu lắp đặt của nhà sản xuất. Sau khi thay, kỹ thuật viên cần kiểm tra chênh áp, lưu lượng gió, độ kín khung lọc và trạng thái vận hành của quạt. Việc ghi nhận đầy đủ thông số giúp theo dõi tình trạng lọc và lập kế hoạch bảo trì phù hợp.

HRT cung cấp dịch vụ tư vấn, khảo sát, thiết kế, lựa chọn thiết bị, thi công, nghiệm thu, bảo hành và bảo trì hệ thống HVAC. Chủ đầu tư có thể liên hệ HRT để được tư vấn giải pháp phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Thông tin liên hệ

Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn

Câu Hỏi Thường Gặp Về Quy Trình Thay Lọc Gió AHU

Bao lâu cần thay lọc gió AHU một lần?

Không có chu kỳ thay lọc chung cho mọi AHU. Thời điểm thay phụ thuộc vào loại lọc, điều kiện môi trường, thời gian vận hành và giới hạn chênh áp do nhà sản xuất quy định.

Có cần tắt AHU trước khi thay lọc không?

Có. Cần dừng và cô lập thiết bị theo quy trình an toàn trước khi mở khoang lọc. Kỹ thuật viên phải chờ quạt dừng hoàn toàn và bảo đảm thiết bị không tự khởi động trong quá trình thao tác.

Có thể thay lọc AHU bằng loại có cấp lọc cao hơn không?

Không nên tự ý thay đổi cấp lọc. Cần đánh giá yêu cầu chất lượng không khí, lưu lượng định mức, trở lực ban đầu và khả năng đáp ứng của quạt trước khi lựa chọn bộ lọc mới.

Sau khi thay lọc AHU cần kiểm tra những thông số nào?

Các thông số cần quan tâm gồm chênh áp qua lọc, lưu lượng gió, trạng thái quạt, độ kín khung lọc và cảnh báo trên BMS nếu có. Kết quả cần được ghi nhận để làm cơ sở theo dõi vận hành.

Vì sao thay lọc mới nhưng AHU vẫn thiếu gió?

Nguyên nhân có thể nằm ở coil bẩn, damper chưa mở đúng, quạt không đạt điểm vận hành hoặc trở lực đường ống gió quá lớn. Cần kiểm tra tổng thể hệ thống thay vì chỉ tập trung vào bộ lọc.

Khách hàng đánh giá

5.0
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%

Chia sẻ nhận xét về sản phẩm

Đánh giá và nhận xét

Gửi nhận xét của bạn