Cách bảo trì hệ thống điều hòa VRV đúng kỹ thuật không chỉ dừng ở việc vệ sinh lọc gió hoặc rửa dàn nóng. Một hệ thống VRV gồm nhiều dàn lạnh, dàn nóng, đường ống môi chất, hệ thống điện, truyền thông và điều khiển nên cần được kiểm tra theo từng nhóm hạng mục.
Quy trình phù hợp cần bắt đầu từ đánh giá hiện trạng, vệ sinh thiết bị, kiểm tra nước ngưng, điện, điều khiển, môi chất khi cần và chạy thử sau bảo trì. Hãy cùng HRT tìm hiểu chi tiết cách bảo trì hệ thống VRV để duy trì khả năng vận hành ổn định và phát hiện sớm các bất thường.
Bảo trì hệ thống điều hòa VRV là gì?

Bảo trì hệ thống điều hòa VRV
Bảo trì hệ thống điều hòa VRV là quá trình kiểm tra, vệ sinh, đánh giá tình trạng vận hành và xử lý các vấn đề kỹ thuật trong phạm vi bảo trì nhằm duy trì hệ thống hoạt động theo yêu cầu.
Bảo trì khác với việc chỉ vệ sinh điều hòa. Vệ sinh thường tập trung vào lọc gió, dàn trao đổi nhiệt, vỏ máy hoặc các bộ phận có bụi bẩn. Trong khi đó, bảo trì VRV còn liên quan đến hệ thống điện, điều khiển, truyền thông, nước ngưng, tình trạng môi chất và dữ liệu vận hành.
Daikin quy định công việc bảo trì kỹ thuật phải được thực hiện bởi người có chuyên môn. Trước khi tiếp cận các đầu nối điện, toàn bộ nguồn cấp liên quan phải được ngắt để bảo đảm an toàn.
Vì sao VRV cần được bảo trì theo hệ thống?
Khác với điều hòa cục bộ, VRV kết nối nhiều dàn lạnh với một hoặc nhiều dàn nóng thông qua hệ thống đường ống môi chất và điều khiển. Vì vậy, một biểu hiện như lạnh yếu, chảy nước hoặc báo lỗi không nhất thiết chỉ xuất phát từ dàn lạnh đang gặp vấn đề.
Việc bảo trì cần xem xét cả thiết bị và các mối liên hệ giữa thiết bị, đường ống, điều khiển và điều kiện vận hành. Đây là lý do quy trình bảo trì VRV cần có bước kiểm tra hiện trạng trước khi tiến hành vệ sinh hoặc can thiệp kỹ thuật.
Bảo trì VRV khác gì vệ sinh điều hòa thông thường?
Vệ sinh là một phần của bảo trì. Một lần vệ sinh lọc gió hoặc dàn trao đổi nhiệt không thể thay thế cho việc kiểm tra toàn bộ hệ thống.
Đối với VRV, kỹ thuật viên còn cần quan tâm đến nước ngưng, điện, communication, mã lỗi, điều khiển và tình trạng môi chất khi có dấu hiệu bất thường. Mức độ kiểm tra cụ thể phụ thuộc vào model thiết bị, tình trạng hệ thống và yêu cầu của công trình.
Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp VRV
Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Chiller
Xem Thêm Điều Hòa Công Nghiệp Packaged
Khi nào cần bảo trì hệ thống điều hòa VRV?
Không nên áp dụng một lịch bảo trì giống nhau cho mọi công trình VRV. Tần suất phụ thuộc vào model thiết bị, môi trường lắp đặt, mức độ sử dụng, chất lượng không khí và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Một số tài liệu Daikin đưa ra chu kỳ kiểm tra riêng cho từng bộ phận thay vì quy định một khoảng thời gian duy nhất cho toàn bộ hệ thống. Vì vậy, lịch bảo trì cần được xây dựng dựa trên tài liệu của thiết bị thực tế và điều kiện vận hành.
Hệ thống cũng cần được kiểm tra sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như khả năng làm lạnh thay đổi, lưu lượng gió giảm, chảy nước, tiếng ồn hoặc rung bất thường, báo lỗi điều khiển hay các biểu hiện khác so với trạng thái vận hành bình thường.
Sau khi công trình thay đổi công năng, bố trí mặt bằng hoặc thời gian sử dụng, việc đánh giá lại hệ thống cũng cần được xem xét vì điều kiện vận hành có thể khác với thời điểm thiết kế ban đầu.
Xem Thêm Quy Trình Nghiệm Thu Điều Hòa Trung Tâm VRV
Quy trình bảo trì hệ thống điều hòa VRV đúng kỹ thuật

Quy trình bảo trì điều hòa đúng kỹ thuật
Bước 1: Kiểm tra hiện trạng trước khi bảo trì
Trước khi tháo hoặc vệ sinh thiết bị, cần kiểm tra trạng thái vận hành của hệ thống.
Kỹ thuật viên cần ghi nhận tình trạng điều khiển, mã lỗi nếu có, tiếng ồn, rung động, khả năng làm lạnh và những biểu hiện bất thường. Với hệ thống có công cụ chẩn đoán phù hợp, dữ liệu vận hành có thể được sử dụng để hỗ trợ xác định nguyên nhân.
HRT hiện công bố quy trình bảo trì VRV bắt đầu bằng kiểm tra và đánh giá hiện trạng vận hành, đồng thời sử dụng Daikin Service Checker trong phạm vi quy trình mà HRT công bố.
Bước 2: Kiểm tra và vệ sinh dàn lạnh
Dàn lạnh cần được kiểm tra lọc gió, dàn trao đổi nhiệt, quạt, cửa gió, vỏ máy và các bộ phận liên quan.
Lọc gió bám nhiều bụi có thể làm giảm lưu lượng không khí. Daikin hướng dẫn vệ sinh lọc bằng máy hút bụi hoặc nước tùy tình trạng, có thể sử dụng bàn chải mềm và chất tẩy trung tính khi lọc quá bẩn. Lọc sau khi vệ sinh cần được làm khô trong bóng râm trước khi lắp lại.
Tần suất vệ sinh lọc không nên hiểu là một quy định cố định cho mọi công trình. Một số tài liệu Daikin đưa ra mốc tham khảo khoảng sáu tháng trong điều kiện thông thường và yêu cầu tăng tần suất khi môi trường trong phòng bị ô nhiễm nhiều.
Dàn trao đổi nhiệt cũng cần được làm sạch bằng phương pháp phù hợp. Không nên sử dụng hóa chất hoặc cách vệ sinh có khả năng làm hư cánh nhôm, lớp bảo vệ hoặc các bộ phận điện.
Bước 3: Kiểm tra máng và đường nước ngưng
Nước ngưng cần được kiểm tra để xác nhận khả năng thoát nước và phát hiện nguy cơ tắc nghẽn hoặc rò rỉ.
Máng nước, đường ống, các điểm nối và bơm nước ngưng nếu có cần được kiểm tra theo cấu hình thực tế. Sau vệ sinh có thể thực hiện thử thoát nước để xác nhận nước không bị ứ đọng hoặc tràn ra ngoài.
Daikin cũng cảnh báo đường thoát nước không phù hợp hoặc bị tích tụ bụi bẩn có thể dẫn đến rò nước.
Bước 4: Kiểm tra và vệ sinh dàn nóng

Kiểm tra dàn nóng
Dàn nóng cần được kiểm tra tình trạng dàn trao đổi nhiệt, quạt, vỏ máy và không gian xung quanh.
Bề mặt trao đổi nhiệt bị bụi bẩn có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi nhiệt. Tuy nhiên, cách vệ sinh phải phù hợp với cấu tạo thiết bị và không để nước xâm nhập vào các bộ phận điện tử.
Daikin lưu ý khi vệ sinh dàn trao đổi nhiệt cần bảo vệ các bộ phận điện khỏi nước hoặc chất tẩy rửa để tránh ảnh hưởng đến lớp cách điện và gây hư hỏng.
Bước 5: Kiểm tra hệ thống điện
Sau khi bảo đảm điều kiện an toàn, kỹ thuật viên kiểm tra nguồn cấp, đầu nối, dây dẫn, thiết bị bảo vệ và những dấu hiệu bất thường trong phạm vi hệ thống.
Các đầu nối có dấu hiệu lỏng, nóng bất thường hoặc hư hỏng cần được đánh giá và xử lý theo tài liệu kỹ thuật.
Daikin yêu cầu ngắt toàn bộ nguồn cấp liên quan trước khi tiếp cận các đầu nối điện. Một số model còn yêu cầu chờ và kiểm tra điện áp dư trước khi thao tác với linh kiện điện tử.
Bước 6: Kiểm tra điều khiển và truyền thông
Hệ thống VRV phụ thuộc vào communication giữa các thiết bị và hệ thống điều khiển. Vì vậy, quá trình bảo trì cần kiểm tra remote controller, bộ điều khiển trung tâm nếu có, trạng thái nhận diện thiết bị và mã lỗi.
Nếu hệ thống có kết nối với hệ thống quản lý tòa nhà, việc kiểm tra cần căn cứ vào cấu hình thực tế và phạm vi kỹ thuật của công trình.
Không nên bỏ qua bước này chỉ vì các dàn lạnh vẫn đang hoạt động. Một số lỗi truyền thông hoặc điều khiển có thể chỉ xuất hiện trong những điều kiện vận hành nhất định.
Bước 7: Kiểm tra môi chất lạnh
Bảo trì VRV không đồng nghĩa với việc phải nạp gas định kỳ.
Khi hệ thống có biểu hiện bất thường, kỹ thuật viên cần đánh giá nguyên nhân trước khi quyết định kiểm tra sâu hoặc bổ sung môi chất. Lạnh yếu có thể liên quan đến nhiều yếu tố như lọc gió, dàn trao đổi nhiệt, lưu lượng không khí, điều kiện tải, cảm biến, điều khiển hoặc môi chất.
Do đó, không nên nạp môi chất chỉ dựa trên cảm nhận “máy không đủ lạnh”.
Nếu nghi ngờ rò rỉ hoặc bất thường về môi chất, việc kiểm tra và xử lý cần thực hiện theo tài liệu của nhà sản xuất và bởi người có chuyên môn.
Bước 8: Kiểm tra máy nén, quạt và các bộ phận liên quan
Trong phạm vi bảo trì, cần đánh giá trạng thái vận hành của máy nén và quạt thông qua dữ liệu, tiếng ồn, rung động và các biểu hiện bất thường.
Không phải mỗi lần bảo trì đều cần tháo máy nén hoặc can thiệp sâu vào cụm cơ khí. Việc kiểm tra chuyên sâu chỉ nên thực hiện khi có dấu hiệu hoặc dữ liệu cho thấy cần đánh giá thêm.
Với những hệ thống đã vận hành lâu hoặc thường xuyên xuất hiện lỗi, dữ liệu vận hành có thể giúp xác định hướng kiểm tra tiếp theo chính xác hơn.
Bước 9: Kiểm tra dữ liệu vận hành và mã lỗi

Kiểm tra dữ liệu vận hành và mã lỗi
Mã lỗi là một trong những nguồn thông tin quan trọng khi đánh giá hệ thống VRV.
Sau khi kiểm tra, kỹ thuật viên cần xác định mã lỗi hiện tại hoặc lịch sử nếu hệ thống có khả năng lưu dữ liệu. Với thiết bị hỗ trợ công cụ chẩn đoán của nhà sản xuất, dữ liệu vận hành có thể cung cấp thêm thông tin về trạng thái thiết bị.
HRT hiện công bố việc sử dụng Daikin Service Checker trong quy trình bảo trì VRV của mình để đọc dữ liệu và hỗ trợ phát hiện những bất thường trong vận hành.
Bước 10: Chạy thử và đánh giá sau bảo trì
Sau khi hoàn thành vệ sinh và kiểm tra, hệ thống cần được vận hành lại để xác nhận tình trạng sau bảo trì.
Cần kiểm tra khả năng điều khiển, trạng thái dàn nóng và dàn lạnh, nước ngưng, tiếng ồn, rung động và mã lỗi nếu có.
Kết quả trước và sau bảo trì nên được ghi nhận trong hồ sơ vận hành. Cách này giúp theo dõi xu hướng thay đổi của hệ thống thay vì chỉ đánh giá tại một thời điểm.
Xem Thêm Rooftop Unit Điều Hòa, Cấu Tạo, Nguyên Lý Và Ứng Dụng
Bảo trì dàn lạnh VRV cần kiểm tra những gì?
Dàn lạnh cần được kiểm tra từ lọc gió, dàn trao đổi nhiệt, quạt, cửa gió đến máng và đường nước ngưng.
Lọc gió cần được làm sạch theo tình trạng thực tế. Daikin khuyến cáo tăng tần suất vệ sinh khi thiết bị hoạt động trong môi trường nhiều bụi hoặc ô nhiễm.
Dàn trao đổi nhiệt cần được vệ sinh nhưng phải bảo vệ các linh kiện điện khỏi nước và hóa chất. Không nên sử dụng nước nóng từ 50°C trở lên hoặc các dung môi như xăng, benzen và thinner để vệ sinh những bộ phận mà nhà sản xuất không cho phép.
Máng nước và đường thoát nước cũng cần được kiểm tra vì đây là một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến hiện tượng chảy nước tại dàn lạnh.
Bảo trì dàn nóng VRV cần kiểm tra những gì?

HRT thi công dự án điều hòa trung tâm
Dàn nóng cần được kiểm tra dàn trao đổi nhiệt, quạt, máy nén, cảm biến, bảng mạch, đường ống và khu vực xung quanh thiết bị.
Không gian quanh dàn nóng cần bảo đảm điều kiện thông thoáng theo yêu cầu lắp đặt của model. Các vật cản tại khu vực hút hoặc thổi gió có thể ảnh hưởng đến điều kiện vận hành.
Khi vệ sinh dàn nóng, kỹ thuật viên cần kiểm soát nước và bảo vệ các bộ phận điện tử. Không nên sử dụng phương pháp vệ sinh áp lực hoặc hóa chất một cách tùy tiện khi chưa kiểm tra hướng dẫn của thiết bị.
Có cần kiểm tra và nạp gas khi bảo trì VRV không?
Không phải lần bảo trì nào cũng cần nạp gas.
Môi chất lạnh là một phần của mạch lạnh kín. Nếu hệ thống hoạt động bình thường và không có dấu hiệu bất thường, việc tự ý bổ sung môi chất không phải là một bước bảo trì mặc định.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ, kỹ thuật viên cần kiểm tra tình trạng hệ thống và xác định nguyên nhân trước khi bổ sung môi chất. Nếu có rò rỉ, nguyên nhân cần được xử lý theo quy trình kỹ thuật thay vì chỉ bổ sung gas để hệ thống tiếp tục hoạt động.
Đây cũng là lý do không nên đưa một áp suất gas hoặc một lượng gas cố định vào hướng dẫn bảo trì chung cho tất cả hệ VRV.
Xem Thêm Cải Tạo Hệ Thống HVAC, Quy Trình Và Giải Pháp
Bao lâu nên bảo trì hệ thống điều hòa VRV một lần?
Không có một chu kỳ duy nhất phù hợp cho mọi hệ thống VRV.
Tần suất cần căn cứ vào model thiết bị, môi trường lắp đặt, mức độ bụi, thời gian vận hành, mật độ sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất. Một số tài liệu Daikin đưa ra lịch kiểm tra riêng cho từng bộ phận, cho thấy việc bảo trì cần được xây dựng theo tình trạng và cấu hình thiết bị thay vì áp dụng một mốc chung.
Nếu hệ thống thường xuyên hoạt động trong môi trường nhiều bụi hoặc có dấu hiệu bất thường, khoảng thời gian giữa các lần kiểm tra có thể cần rút ngắn.
Những sai lầm khi bảo trì hệ thống VRV
Sai lầm phổ biến nhất là chỉ vệ sinh lọc gió rồi xem đó là bảo trì toàn bộ hệ thống. Cách làm này bỏ qua nhiều bộ phận quan trọng như nước ngưng, điện, điều khiển và communication.
Một sai sót khác là tự ý nạp môi chất khi chưa xác định nguyên nhân. Điều này không giải quyết được vấn đề nếu nguyên nhân thực tế nằm ở dàn trao đổi nhiệt, lưu lượng gió, điều khiển hoặc một lỗi kỹ thuật khác.
Việc sử dụng nước không đúng cách cũng có thể gây ảnh hưởng đến linh kiện điện. Daikin cảnh báo không để dàn lạnh bị ướt trong quá trình vệ sinh và yêu cầu bảo vệ các bộ phận điện khi làm sạch dàn trao đổi nhiệt.
Ngoài ra, không ngắt nguồn trước khi tiếp cận các đầu nối điện là một rủi ro an toàn nghiêm trọng. Công việc kỹ thuật cần được thực hiện bởi người có chuyên môn và theo đúng hướng dẫn của thiết bị.
Làm thế nào đánh giá hệ thống VRV sau khi bảo trì?
Sau bảo trì, không nên chỉ dựa vào cảm giác phòng đã mát hơn.
Cần kiểm tra lại trạng thái hoạt động của dàn nóng, dàn lạnh, điều khiển, communication và hệ thống thoát nước. Nếu trước bảo trì có mã lỗi hoặc hiện tượng bất thường, cần xác nhận tình trạng đó đã được xử lý hay vẫn còn xuất hiện.
Với hệ thống được theo dõi thường xuyên, dữ liệu vận hành trước và sau bảo trì có thể được lưu lại để so sánh. Đây là cơ sở tốt hơn để đánh giá tình trạng hệ thống theo thời gian.
Xem Thêm HRV Và ERV: So Sánh, Nguyên Lý Và Cách Lựa Chọn
Khi nào cần bảo trì VRV chuyên sâu thay vì vệ sinh định kỳ?
Nếu hệ thống liên tục báo lỗi, lạnh yếu kéo dài, chảy nước nhiều lần, phát sinh tiếng ồn hoặc rung bất thường, nghi ngờ rò rỉ môi chất hoặc có vấn đề liên quan đến điện và điều khiển, việc vệ sinh thông thường là chưa đủ.
Những trường hợp này cần được kiểm tra nguyên nhân bởi kỹ thuật viên có chuyên môn. Daikin cũng khuyến cáo liên hệ đơn vị chuyên môn khi hệ thống xuất hiện tình trạng bất thường hoặc cần thực hiện công việc bảo trì kỹ thuật.
HRT bảo trì hệ thống điều hòa VRV như thế nào?

HRT hiện công bố phạm vi hoạt động gồm bảo trì, bảo dưỡng hệ thống HVAC, trong đó có hệ thống VRV/VRF. Phạm vi dịch vụ được HRT công bố bao gồm từ tư vấn, khảo sát, thiết kế, lựa chọn thiết bị, thi công, nghiệm thu, bảo hành đến bảo trì và tối ưu vận hành HVAC.
Riêng với bảo trì VRV, HRT đã công bố quy trình gồm kiểm tra hiện trạng vận hành, bảo trì dàn lạnh, vệ sinh dàn nóng, kiểm tra điện và tín hiệu, kiểm tra môi chất, hệ thống thoát nước, cảm biến, bộ phận cơ khí và chạy thử sau bảo trì. HRT cũng nêu việc sử dụng Daikin Service Checker trong quy trình được công bố.
Khi triển khai thực tế, nội dung kiểm tra cần được xác định theo model thiết bị, hiện trạng công trình và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống thay vì áp dụng một quy trình giống nhau cho mọi dự án.
Kết luận
Cách bảo trì hệ thống điều hòa VRV đúng kỹ thuật không chỉ là vệ sinh thiết bị. Quy trình cần bao gồm kiểm tra hiện trạng, vệ sinh dàn lạnh và dàn nóng, kiểm tra nước ngưng, điện, điều khiển, communication, đánh giá môi chất khi cần và chạy thử sau bảo trì.
Tần suất bảo trì cần được xác định dựa trên model thiết bị, điều kiện môi trường, mức độ sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất. Với các vấn đề liên quan đến điện, môi chất, bo mạch hoặc chẩn đoán chuyên sâu, công việc cần được thực hiện bởi kỹ thuật viên có chuyên môn.
HRT hiện cung cấp dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng hệ thống HVAC và VRV/VRF theo phạm vi dịch vụ được công bố, với nội dung kiểm tra được xây dựng dựa trên tình trạng thực tế của hệ thống và yêu cầu kỹ thuật liên quan.
Thông tin liên hệ
Công Ty Điều Hòa Thông Gió HRT
Địa chỉ: Số 9TT7 Đường Foresa 7A, KĐT Sinh Thái Tasco, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0916 181 080
Email: CEO@hrt.vn
FAQ về bảo trì hệ thống điều hòa VRV
Bảo trì hệ thống điều hòa VRV gồm những gì?
Bảo trì VRV gồm kiểm tra hiện trạng, vệ sinh dàn lạnh và dàn nóng, kiểm tra nước ngưng, điện, điều khiển, communication và tình trạng môi chất khi cần. Sau bảo trì cần chạy thử và đánh giá lại hệ thống.
Bao lâu nên bảo trì điều hòa VRV?
Tần suất phụ thuộc vào model thiết bị, môi trường, mức độ sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên áp dụng một mốc thời gian cố định cho mọi công trình.
Bảo trì VRV có cần nạp gas không?
Không phải lần bảo trì nào cũng cần nạp gas. Môi chất cần được kiểm tra khi có dấu hiệu hoặc dữ liệu cho thấy bất thường và phải xử lý theo đúng yêu cầu kỹ thuật.
Có thể tự vệ sinh điều hòa VRV không?
Người sử dụng có thể thực hiện những thao tác vệ sinh đơn giản được nhà sản xuất cho phép. Các công việc liên quan đến điện, môi chất, bo mạch, chẩn đoán lỗi hoặc bảo trì kỹ thuật cần được thực hiện bởi người có chuyên môn.
Vì sao VRV vẫn lạnh nhưng cần bảo trì?
Khả năng làm lạnh không phản ánh đầy đủ tình trạng của toàn bộ hệ thống. Các vấn đề về nước ngưng, lọc gió, trao đổi nhiệt, điện, điều khiển hoặc communication vẫn có thể tồn tại dù thiết bị đang hoạt động.
Khi nào cần gọi kỹ thuật viên bảo trì VRV?
Nên kiểm tra chuyên môn khi hệ thống báo lỗi, lạnh yếu kéo dài, chảy nước, phát sinh tiếng ồn hoặc rung bất thường, nghi ngờ rò rỉ môi chất hoặc có vấn đề liên quan đến điện và điều khiển.
